Addison Hastalığı Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Paylaş
 

Böbrekler kanı süzerek temizleyen organlardır. Karnın arka kısmında, belin biraz üstünde, fasulye biçiminde, biri sağda biri solda olmak üzere iki adet olan böbreklerin üzerinde böbreküstü bezleri yer alır. Ağırlığı yaklaşık olarak 4–6 gram olan üçgen görünümlü böbreküstü bezlerinin (adrenal bezler) zarar görmesi ve yeterli çalışmaması sonucu kabuk bölgesinden aldosteron ve kortizol hormonları üretilemez. Nadir hastalıklardan biri olan Addison hastalığı bu iki hormonun yetersizliği sonucu oluşur. Kortizol stresli anlarda vücut tepkisini düzenlemektedir. Vücuttaki yağ ve karbonhidrat metabolizmasını, kan basıncını, kardiyovasküler fonksiyonları da sağlayan kortizoldür. Yağ ve proteinlerden glikoz sentezlenmesini sağlayarak kan şekerini artırır. Aldosteron hormonu ise potasyum ve sodyum, dolayısıyla kanın ve doku sıvısının osmotik basıncını,  vücudun su ve tuz dengesini, kan basıncını ve kanın hacmini düzenler. Aldosteron yeterli salgılanamaz ve kandaki seviyesi düşerse böbrekler tuz ve suyu dengeleme görevini yerine getiremez.

Addison Hastalığının Sebepleri

Endokrin bezlerden biri olan adrenal bezlerin ( böbreküstü bezlerinin) vücut için hayati önemi bulunmaktadır. Bu bezler böbreklerin çalışmasını hatta bağışıklık sistemini etkilemektedir. Addison hastalığında böbreküstü bezleri çalışmamakta, kortizol, aldosteron, adrenalin ve cinsel hormonları yeterince üretilememektedir. Addison hastalığının birinci ve ikinci böbreküstü bezi yetersizliğinden kaynaklanan iki türü bulunmaktadır. Birinci tipte hastalık bağışıklık sisteminin bakteri ya da virüs saldırısına uğramasından kaynaklanır. Hızlı büyüyen tümörler ya da kanserler de birinci addison hastalığına neden olur. İkinci addison hastalığında temel neden hipofizin yeterli ACTH hormonu üretmemesidir. ACTH hormonu böbreküstünün çalışmasını düzenleyen hormondur. Vücuttaki bazı mantar enfeksiyonları ve diğer enfeksiyonlar da addison hastalığına yol açabilir.

Addison Hastalığı Belirtileri

Kronik yorgunluk, sürekli kas ağrıları Addison hastalığının önemli belirtilerindendir. Ağrılar hastaların kendini güçsüz, halsiz hissetmesine neden olur. İştahta azalma ve kilo kaybetme, sindirim sistemi sorunları,  mide bulantısı, ağızda kuruma, deride pigment artışından kaynaklanan koyulaşma, sıcağa ve soğuğa karşı artan hassasiyet,  vücudun tuz isteği, depresyon, asabiyet, öfke nöbetleri, baygınlık geçirme diğer belirtilerdendir. İleri durumlarda hastalar bilinç kaybı yaşayabilir ve halüsinasyon görebilir.

Addison Hastalığının Tedavisi

Addison hastalığını düşündüren belirtiler varsa ya iç hastalıklarına ya da bir endokrinoloji uzmanına gidilmelidir. Hastalarda görülen belirtilerin sorgulanması ve bazı testlerin yapılmasıyla hastalık teşhis edilir. Hastalık eksik hormonların takviye edilmesiyle tedavi edilebilir. Addison kişinin hayatı boyunca sürecek olan kronik hastalıklardan biridir. İlaç tedavisinden iyi sonuç alınır ama ilacın bir tek dozu bile kaçırılmamalıdır. Tedavi düzenli olursa hastalar yaşamlarını normal bir şekilde sürdürebilmektedir. Doktorlar hastayı tedavinin işe yarayıp yaramadığını görmek için düzenli olarak kontrole çağırmalı, gereken testleri yaptırmalıdır. Akut krize giren addison hastaları hayati risk taşıdığından acil olarak değerlendirilmeli, steroid hormonların enjeksiyonuyla ve tuz solüsyonlarıyla müdahale edilmelidir.

Addison Hastalarının Alması Gereken Önlemler

Addisonlu hastalar özellikle potasyum, sodyum, karbonhidrat ve protein bakımından dengeli bir diyet uygulamalıdır. Aile üyelerinin herhangi birinde Addison varsa diğer kişiler de doktor kontrolünden geçmelidir. Günlük tüketilmesi gereken su miktarı 2–2,5 litredir. Beslenmesine dikkat etmeyen, ilaçlarını düzenli almayan hastalar Addison krizine girebilir. Hastalar acil durumlarda kendine hidrokortizon enjeksiyonu yapabilmeyi öğrenmeli, yanlarında kullandıkları ilacı ve dozunu belirten bir sağlık kartı taşımalıdır.

Bir önceki yazımız olan Hipertiroidi Nedir, Belirtileri ve İlaçları Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 156 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status