Apgar Skoru Nedir? Hesaplaması Nasıl Yapılır?

Paylaş
 

Apgar skoru bebek doğduktan sonra hesaplanır. Bu uygulamayı Dr. Virginia Apgar geliştirdiği için adına apgar skoru denmiştir. Ayrıca apgar skoru için gekeli olan 5 kriterin adlarının İngilizce baş harfleri de apgar şeklindedir. Bu skor 5 kriter ile ölçülür. Bu kriterler:

  • Deri Rengi: Bebek doğduğunda deri rengi değerlendirilir. Eğer bebeğin elleri ve vücudu pembe ise 2 puan verilir. Bebeğin vücudu pembe ama elleri ve ayakları değilse 1 puan verilir. Son olarak bebeğin vücudu, elleri, ayakları kısacası her yeri  soluk renkli ya da mor ise 0 puan verilir. Bu kritere çok fazla önem verilmez. Bunun sebebi olarak da bebekler doğduğunda hepsi pembe olmayabilir.
  • Kalp Tepe Atımı: Deri rengi en az belirleyici kriter olmasının yanında kalp tepe atımı ise en çok önem verilen kriterdir. Çünkü kalp tepe atımı bebeğin kalp atışlarını ifade eder. Bebeklerin kalp atımı yetişkinlere göre daha hızlıdır. Bunu bebekler daha anne karnında iken yapılan ultrason esnasında dışarıya verilen kalp sesinden genellikle her anne-baba bilir. Hatta bu ses ilk duyulduğunda hem çok büyük heyecan verir hem de ne kadar bu kadar hızlı sorusunu akla getirir. Bebeklerde kalp atışının fazla olması gayet doğaldır. Apgar testinde bebeğin kalp tepe atımından kalp atışları tespit edilir. Buna göre puanlama şöyledir. Eğer kalp tepe atımı dakikada 100 kere ise 2 puan verilir. Kalp tepe atımı 100’ün altında ise 1 puan verilir. Son olarak ve en tehlikeli durum bebeğin kalp tepe atımı hissedilmiyor ise 0 puan verilir. Kalp tepe atımı hayati bir öneme sahiptir. Dakikada 100’ün altına düştüğü zaman acil müdahale gerekebilir.
  • Uyarıya Cevap: Burada yapılan uygulama bebeğin uyarılara tepki verip, vermediğinin tespitidir. Bunun için şöyle bir test yapılabilir. Bebeğin burun deliklerinin yumuşak bir şekilde temizlenmesidir. Bu işlem yapılırken bebek ağlıyorsa, hapşırıyorsa, öksürüyorsa ya da kendini çekiyorsa 2 puan verilir. Eğer burnu temizlenme esnasında sadece yüzünü buruşturuyor ya da az ağlıyorsa 1 puan verilir. Ama bebek bu işlem esnasında hiç tepki vermiyorsa 0 puan verilir.
  • Kas dokusu: Bebeklerin kas dokusu ile ilgili yapılan bir testtir. Eğer bebek, kollarını ve bacaklarını gererek uzatıyorsa bu bebeğe 2 puan verilir. Ama bebek tam olarak kıvrılamıyorsa 1 puan verilir. Eğer hiçbir şekilde direnç gösteremiyorsa 0 puan verilir.
  • Solunum: Yeni doğan bir bebeğin solunum hızı değerlendirilir. Eğer bebek doğduktan sonra 1 dakika içinde bebekte hiç solunum yoksa 0 puan verilir. Eğer bu süreçte düzensiz bir solunum varsa 1 puan ve bebek düzenli bir şekilde nefes alıyor ve kuvvetli bir şekilde ağlayabiliyorsa 2 puan verilir. Bu yüzden bebekler doğduktan sonra ağlaması çok iyi bir durum olup, bebeğin sağlıklı olduğunun bir göstergesi olabilir.

Apgar skoru bebek doğduktan 1. Ve 5. Dakikalarda yapılır. Bebeğin doğumu sırasında oksijen yetersizliği yaşayıp, yaşamadığına göre solunum desteği sağlanabilir. Apgar skorunda alınması gereken ortalama değerler vardır. Eğer olması gerektiğinden daha düşük değerler tespit edilirse müdahale edilir.

Apgar skoru şöyle değerlendirilir: Yukarıda bahsi geçen kriterlerle ilgili bir puanlama sistemi vardır. Her kriter 0 ile 2 arasında değerlendirilir. Yani bebeğin apgar skoru değerlendirmesi toplamda 10 puan üzerinden değerlendirilir. Ama her kriterin kendi içinde önemi birbirinden farklıdır.

Bilinmesi gerekir ki bebek, doğduktan sonra yapılan tüm testler hayati önem taşır. Bu yüzden anne-babalar da çok dikkatli olmalıdır. Anne-baba bebek doğduktan hemen sonra ve belli zaman periyotlarında yapılması gereken tüm testleri yaptırmalı, tetkik ve testler sonucunda bebeğin sağlığının yerinde olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Olası bir sağlık problemi olan bebeklerin tedavisi asla geciktirilmemlidir. Erken teşhisin hayat kurtardığı günümüzde teşhisin erkenden konulması tedavinin yapılmaması sonucu hiç bir anlam taşımamaktadır ve bu önemsenmelidir.

Bir önceki yazımız olan Bebeklerde İştahsızlık Nedir? Tedavisi ve Çözümleri başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 143 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status