APTT Nedir, Yüksekliği Veya Düşüklüğü Neden Olur?

Paylaş
 

APTT Nedir

Kan yaşam veren bir sıvıdır. Pıhtılaşma mekanizması kanın damar dışına çıkması yani kanamaların olması durumunda daha fazla kanın akmasını ve yaşamın yitirilmesini engeller.  Pıhtılaşma olayı bazı sebeplerle uzayabilmektedir. Belirli bir zaman içinde pıhtılaşmanın olmaması fazla kan kaybı demektir. Kanda pıhtılaşmayla ilgili olan hücreler kan pulcuklarıdır. Kanın pıhtılaşmasıyla ilgili sorunlarda hastalardan alınan kan örnekleriyle test yapılır ve kanın ne kadar sürede pıhtılaştığı ölçülür. APTT testi denilen bu testin sonucunda düşük ya da yüksek çıkan değerler uzman gözüyle değerlendirilip teşhise yardımcı olur. Kan pıhtılaşması ile ilgili sorunu olanlarda, kan sulandırıcı kullananlarda tedavinin gidişatı bu testle takip edilir. Bu yazının devamında APTT yüksekliği veya düşüklüğünün sebepleri hakkında bilgi verip bireysel farkındalığın artmasını yardımcı olacağız.

Pıhtılaşma Ve Önemi

Günlük yaşam içinde ne kadar tedbir alınsa da ufak tefek kazalarla karşılaşmak olasıdır. Yaralanmalı kazalarda kanama alanı küçükse, büyük damarlar zarar görmemişse kanama kendiliğinden durur. Bunu sağlayan pıhtılaşma olayıdır. Pıhtılaşma veya koagülasyon olayında bazı faktörler görev alır. Faktörlerle ilgili sorunların varlığı araştırılırken APTT kan testinden yararlanılır. APTT kanın ne kadar sürede pıhtılaştığı hakkında bilgi verir.  APTT değerlerine bakılarak;

*Sebebi bilinmeyen ve anormal kanama ve morarmalar

*Sık görülen ve kolay durmayan burun kanamaları

*Minik kesiklerde bile kanamaların geç durması

* Darbe alınmamış olsa da ya da darbelerin son derece hafif olduğu zamanlarda bile vücudun çeşitli yerlerinde morarmalar olması

*Damar içindeki kan pıhtılaşmaları

*Karaciğerdeki kronik hastalıklar

*Kanama ve pıhtı atma riskine karşı doğum ve diğer ameliyatların öncesinde hastaların mevcut durumu

*Heparin tedavisi görenlerin takibi

*Tekrarlayıcı düşükler değerlendirilir.

Normal APTT Değerleri

APTT ( İngilizce yazılışına göre:  Activated Partial Thromboplastin Time) testi PTT (İngilizce açılımı: Partial Thromboplastin Time) testiyle birlikte değerlendirilebilir. APTT’nin normal referans değerleri 30–40 saniye, PTT’nin ise 60–70 saniyedir. APTT’nin 70’den yüksek olması ani kanamalar olabileceği anlamı taşır. PTT’nin 100’den büyük olması ile aynı anlamdadır. Kişiden kişiye normal değerlerde küçük oynamalar olabileceği gibi laboratuvarlar arasında da normal değerler arasında çok önemsenmeyecek farklar görülebilmektedir.

Her iki testin amacının aynı olmasına karşın APTT’nin yaptığı ölçümler diğerine göre daha hassastır. Değerler normal aralıkların ne kadar üzerinde çıkarsa kan o kadar geç pıhtılaşıyor demektir. Geç pıhtılaşmanın sebebi pıhtılaşma faktörlerindeki genetik sorunlar olabileceği gibi pıhtılaşmayı azaltıcı ya da geciktirici bazı unsurların varlığıdır.

APTT Yüksekliği

APTT Yüksekliği

APTT Yüksekliği

Aktive parsiyel tromboplastin zamanının (APTT) yüksek olması diş eti ve burun kanamalarına, kadınlarda adet kanamalarının fazla olmasına, dönemi zorlu geçirmelerine, cilt altında kanamalara, kas, eklem gibi dokularda iç kanamalara en önemlisi de beyin kanamalarına, gelişen kanamaların geç durmasına yol açabilmektedir. APTT değerinin yüksek olmasının aşağıda açıklananlar gibi birçok sebebi olabilmektedir:

*Hemofili: Kanın geç pıhtılaşması olan hemofili genetik bir hastalıktır.

*K vitamininde eksiklik: K vitamini eksik olursa pıhtılaşma faktörlerinin bazıları üretilemeyeceğinden pıhtılaşma süresi de uzayacaktır.

*Siroz hastalığı: Karaciğer yetmezliğinden kaynaklanan siroz hastalığında bazı pıhtılaşma faktörleri yapılamayacaktır.

*DIC ( Disseminated Intravascular Coagulation): Damar içindeki yaygın pıhtılaşmalardır. Kanda pıhtılaşma faktörleri bulunsa da ancak kan damar dışına çıktığında etkin olmaktadır. Bu hastalıkta ise söz konusu faktörler kanama olmasa da aktifleşmiş durumdadır. Damarların içinde pıhtılaşmaya yol açan hastalık varlığında APTT yüksek çıkacaktır.

*Heparin ya da Coumadin tedavileri: Kan sulandıran ya da incelten ilaçlar da kanın pıhtılaşma zamanını uzatmaktadır.

*Von Willebrand hastalığı (VWD): Genetik bir hastalıktır. Doğuştan Von Willebrand adlı bir faktörün bulunmaması, normalden az olması ya da normal düzeyde olsa da görev yapmaması ile ortaya çıkan ve pıhtılaşma süresini uzatan bir hastalıktır.

*Lösemi (kan kanseri), doğuştan olan Fitzgerald faktörünün eksikliği, faktör 1 ( fibrinojen)’in eksikliği, antifosfolipid antikor sendromu, tekrarlayıcı düşükler, doğumda fazla kan kaybedilmesi gibi başka sebeplerle de APTT yüksekliği görülebilmektedir.

APTT Düşüklüğü

APTT Düşüklüğü

APTT Düşüklüğü

Sonradan yükselse de DIC ( Disseminated Intravascular Coagulation) veya damar içi pıhtılaşma sorununda erken dönemlerde APTT değerleri düşebilmektedir. Pankreas, yumurtalık ve kolon kanseri gibi kanser türlerinde, ani yaşanan kanamalar sonrasında, cerrahi girişimlerden sonra, sepsis yani kan zehirlenmesinde,   vücudun herhangi bir yerine darbe alınması, gebelik ve doğum gibi durumlarda da APTT değerlendirmeleri düşük çıkabilmektedir.

 

Bir önceki yazımız olan Glukoz Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 1036 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status