Bun Nedir? Bun Düşüklüğü, Yüksekliği

Paylaş
 

Bun Nedir ?

BUN (Blood Urea Nitrogen) kandaki üre miktarını ölçen tetkikinin kısaltma adıdır. Aynı zamanda bir çeşit idrar bileşenidir. Karaciğer de bulunan toksinler idrar yoluyla vücuttan atılırken kanda ve dolaşım sisteminde bir miktar kalır. Biyokimyasal bir incelemedir. Bun testi, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarının sağlıklı bir biçimde işleyip işlemediğini tespit ve teşhis etmek amacıyla kullanılır. Böbrek hastalıklarının teşhisinde, akut ve kronik böbrek yetmezliği bulunan hastalarında takibinde Bun tahlilinden yararlanılır. Bunun dışında, yine böbrek hastaları için uygulanan tedavinin işe yarayıp yaramadığının tespiti ve Dehidratasyon adı verilen aşırı sıvı kaybı durumunun tespiti için bun testi kullanılır.

Dehidratasyon durumunda bun seviyesi yükselir, Kreatinin seviyesi ise düşer. Kreatinin, kas metabolizmasında üretilen bir tür biyokimyasal atıktır ve yine idrar yoluyla atılır. Yüksek seviyede kreatinin tespiti, böbrek fonksiyonlarının bozulduğunun belirtisidir. Bun’un kreatinin’e oranı, böbrek rahatsızlıklarının altında yatan sebepleri teşhiste yardımcıdır. Bu sebeplerden bazıları; dehidratasyon, yetersiz gıda yada böbrek yetersizliğidir. Normal BUN seviyeleri, yüz ml (desilitre / dL) kan içinde 6mg ile 20mg aralığındadır. Normal seviye de Bun değerlerinin Kreatinin’e 10/1 – 20/1 arasındadır. Yaş arttıkça Bun değerleri de artar. Kortikosteroid, diüretik (idrar söktüren) ve bazı antibiyotik ilaçları, Bun seviyesinde doğal olmayan değişiklikler yapacağından teşhiste yanılgıya yol açabilir ve bu nedenle tetkik öncesinde bu tip ilaçların kullanılmaması tavsiye edilir.

BUN Yüksekliği

BUN Yüksekliği

BUN Yüksekliği

Çocuklarda dL’de 18mg, yetişkinlerde ise dL/20mg üzerindeki seviyeler Bun yüksekliği belirtisidir. Bun yüksekliğine neden olan çok sayıda unsur vardır. Aşırı miktarda protein tüketimi, metabolizma da yüksek protein parçalanmasına neden olacağından idrara çok miktarda protein dahil olur ve bu durum bun seviyesinin yükselmesine neden olur. Bun yüksekliğinin bilinen sebepleri;

  • Böbrek rahatsızlıkları,
  • Yetersiz sıvı alımı,
  • Tiroid (Boyunda yer alan kelebek şeklinde hormon bezi. Hayati nitelikte hormon salgıları üretir.) hastalıkları
  • Böbrek hasarı
  • Aşırı egzersiz ve artan fiziksel aktivite
  • Yüksek ateş
  • Addison hastalığı (Böbrek üstü bezlerinden salgılanan kortiko ve mineralosteroid hormonların yetersizliğine bağlı gelişen endokrin bozukluk hastalığı)
  • Şeker hastalığı
  • Yüksek tansiyon
  • Böbrek kan dolaşımı yetersizliği
  • Karın ve mide bölgesinde kanama
  • Bağırsak kanaması
  • Tümör, benzeri kitle ve böbrek taşı nedeniyle azalan idrar akışı
  • Gebelik
  • Yanıklar
  • Zihinsel ve fiziksel stres

Kanda üre seviyesinin artması, kendini bazı belirtiler ile gösterir. Halsizlik ve kas zayıflığı ilk belirtilerdir. Genellikle iştahsızlık ve bulantı görülür. Cilt solgun ve sarı renktedir. Kaşıntı ve zayıflama da görülür. Bun yüksekliği, ciddi rahatsızlıklara yol açabilecek bir sorundur ve acilen tedavi edilmesi gerekir.

BUN Düşüklüğü

BUN Düşüklüğü

BUN Düşüklüğü

Çeşitli sağlık problemleri, beslenme ve yaşam alışkanlıkları, Bun seviyesinin düşmesine neden olur. Bun düşüklüğü nedenleri;

  • Aşırı su teketimi
  • Düşük proteinli beslenme
  • Karaciğer hasarı
  • Anabolik stereoidlerin kullanılması
  • Aşırı ADH hormon salgılanması
  • Besin emilim bozukluğu
  • Rabdomiyaliz rahatsızlığı (Kas dokusu hasarı ile gelişen hastalık)
  • Cinsiyet (Erkeklerin protein parçalama potansiyeli kadın ve çocuklara göre daha fazla olduğundan Bun seviyeleri daha yüksek olur.)
  • Bun / Kreatinin oranının düşük olması, bun seviyesini düşürür. SIADH sendromu (idrar tutucu hormonların, ADH ( Anti Diuretik Hormon ) olarak bilinen salgının düzensiz salgılanması, düşük olması) yada Diabetes İnsipidus olarak bilinen şekersiz diyabet hastalığı (diyabet hastalığı ile aynı belirtileri gösteren Vazopressin hormon eksikliği endokrin hastalığı)
  • Gebeliğin son üç ayında Bun – Kreatinin oranı düşük olur ve bu durum, Bun düşüklüğüne yol açar.

Merkezi sinir sistemi hastalıkları da Bun düşüklüğüne neden olabilir.

Bun yüksekliği / düşüklüğü tedavisi Dahiliye hekimleri tarafından yapılır ve hekim, yüksekliğin yada düşüklüğün asıl nedenini, çeşitli tetkiklerin tespitiyle sağlar ve uygun tedaviyi hastaya tatbik eder.

Bir önceki yazımız olan Anti TPO Nedir? Anti TPO Düşüklüğü, Yüksekliği başlıklı makalemizde anti tpo 1000, anti tpo 400 ve anti tpo açılımı hakkında bilgiler verilmektedir.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 4402 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir adet yorum var.

  1. Merve dedi ki:

    Bun değerim 4.67 ALT değerim 41 doktora görünmem gerekir mi

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status