Endokrinoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Paylaş
 

Endokrinoloji Bölümü

İnsan vücudundaki sistemlerden biri Endokrin sistemdir. Endokrin sistem sinir sistemiyle birlikte düzenleyicidir. Bu sistem dâhilinde kana hormon salgılayan salgı bezlerinden oluşur. Salgıların kana verilmesinden dolayı da bu bezlere iç salgı bezleri denir. İç salgı bezlerinin ürettiği hormonların her birinin farklı bir görevi vardır. Örneğin bazıları üremeyi, bazıları metabolizmayı, bazıları da büyümeyi kontrol etmektedir. Hormonların bazıları da sinir sistemiyle birlikte çevredeki değişikliklere verilen tepkiler üzerinde etkilidir.  Salgı bezlerinin pek çoğunun çalışması ara beyindeki hipotalamus bölgesinden kontrol edilir. Hipotalamus bu kontrolü hipofiz bezi ve onun salgıladığı hormonlar aracılığıyla gerçekleştirir.  Vücudun farklı bölgelerinde yer alan salgı bezlerinin çalışmaları bozulduğunda ya az ya da gereğinden çok salgı üretebilir. Bu da çeşitli sağlık sorunlarını doğurur. İşte bu sağlık sorunları Endokrinoloji Bölümünün konusudur.

Salgı Bezlerinin Denetimi

Ara beyindeki hipofiz bezinin diğer salgı bezlerini denetlemesi yine hormonlarla gerçekleşir.  Örneklemek gerekirse kadınlardaki yumurtalıklarda yumurta hücresi ya da dişi üreme hücresi üretilebilmesi, kadınlık hormonlarının salgılanıp kana karışması hipofiz bezinin salgıladığı FUH (Folikül uyarıcı hormon) ile denetlenir. Tiroid bezi, paratiroid bezleri, böbreküstü bezleri hipofiz dışındaki diğer salgı bezleridir. Pankreasın, kadınlardaki yumurtalıklar ve erkeklerdeki erbezlerinin de hormon üretme özelliği vardır.  Pankreasın salgıladığı insülin hormonu ve eksikliğinde ortaya çıkan diyabet ya da şeker hastalığı çoğu kişi tarafından bilinir. Endokrinoloji Bölümü genel olarak iç salgı bezlerinin ya da endokrin bezlerin fonksiyonlarını, salgılamış oldukları hormonların eksiklik ya da fazlalıklarını, metabolizmayla ilgilerini inceler.

Endokrinoloji Bölümünün Baktığı Hastalıklar?

Endokrinoloji Bölümünde görevli hekimlere endokrinolog denir. İç salgı bezlerini ilgilendiren rahatsızlıkların tanı ve tedavisini endokrinologlar yapar. Hastalığının hangi tıp bölümüyle ilgili olduğuna karar veremeyenleri aile hekimleri şikâyetleri göz önünde bulundurarak endokrinoloji bölümüne yönlendirecektir. Endokrin bez bozuklukları çocuklarda da görülebilir. Bazı salgı bezlerinin yetersizliği büyüme geriliği, eğer çocuk okul çağındaysa öğrenme güçlüğü şeklinde kendini gösterebilir. Şimdi bu bölümün teşhisini koyduğu ve tedavisini yaptığı hastalıkları görelim.

Endokrin Bezlerle İlgili Hastalıklar

Bir tiroid bezi sorunu olan guatr, kadınlardaki adet döngüsü bozuklukları, aşırı kıllanma, kısırlık, adet dönemi öncesinde görülen sıkıntılar (premenstrüel sendrom), erkeklerde cinsel iktidarsızlık (impotans), genellikle menopoz döneminden sonra görülen kemik erimesi (osteoporoz),  obezite, metabolik sendrom ve günümüzün giderek artan sağlık sorunlarından biri olan diyabet ya da şeker hastalığı endokrin bez bozukluklarından kaynaklanır ve endokrinoloji bölümünü ilgilendirir. Çocuklarda boy kısalığı, gelişme gerilikleri gibi sorunların arkasında da genellikle hormon bozuklukları yatmaktadır. Yine birçok kişinin sorunu haline gelen hipertansiyon, kalp ve damar hastalıklarına yol açabilen lipid (yağ) metabolizmasındaki bozukluklar da hormonlarla bağlantılıdır.

Endokrinoloji uzmanlarına başvuran hastalardan bazı testler istenerek teşhis koyulur ve tedavileri düzenlenir. Hormon bozuklukları genellikle ilaçla tedavi edilebilmektedir. Tedavi aşamasında hastalara diyet yapmak ve günlük hareket miktarını artırmak gibi önerilerde bulunulabilir. Salgı bezlerinde tümör ya da kanserleşme söz konusuysa başka birimlerle koordineli olarak ayrı tedavi prosedürleri uygulanır.

 

Bir önceki yazımız olan Gastroenteroloji Hangi Hastalıklara Bakar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 412 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status