Ferritin Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedir? Kanda Demir Eksikliği  

Ferritin
Paylaş
 

Ferritin Nedir?

Kanımızda dolaşan, oksijen taşıma görevi olan alyuvarlar bu görevi içerdikleri demir sayesinde yapar.  Ferritin adlı bir protein tarafından depolanabilen demir oksijeni geçici bir bağ kurarak taşır. Oksijen ve demire buluşması doğadaki oksitlenmeye benzer. Kana kırmızı rengi veren işte bu oksijenle birleşmedir. Oksijen taşınmasında bu denli önemi olan demirin eksikliği sorunlar yaşatacaktır. Bu nedenle kandaki demir düzeyi; total demir bağlanma kapasitesi, serum demiri, hemoglobin ve ferritin testi gibi çeşitli laboratuvar testleriyle ölçülebilir. Yazımızın devamında bu testlerden biri olan ferritin üzerinde duracağız.

Ferritin Nedir

Ferritin Nedir

Demir Vücutta Depolanabilmektedir

Demir besinlerle alınır ve büyük bir kısmı alyuvarlardaki hemoglobinin yapısına katılırken, % 15’lik bir kısmı ise ferritinde depolanmış olarak bulunur. Vücut çeşitli sebeplerle demir kaybedebilir, demir depoları da azalabilir. Demiri depolayan ferritin dalakta, karaciğerde, kemik iliğinde ve çizgili kaslarda (iskelet kasları) bulunmaktadır. Vücuttaki depolanmış demir seviyesi ferritin miktarına bakılarak anlaşılabilmektedir. Depolanan demir ile ihtiyaç anlarında yeni hemoglobin üretilecektir. Ferritinin düşmesi kanda demir eksikliği ve kansızlığa sebep olur. Bir hastada kansızlık belirtileri görülüyorsa veya vücutta iltihabi bir durumun varlığı anlaşılmaya çalışılıyorsa, kanındaki demirin fazla olduğundan şüphe ediliyorsa, demir seviyesiyle ilgili bir tedavi sürdürülüyorsa tıbbi takibini sağlamak amacıyla bu hastadan ferritin testi istenecektir.

Ferritinin Normal Değerleri

Yetişkin erkekler için normal ferritin seviyesi 12–300 ng/ml (nanogram/mililitre), yetişkin kadınlar için 12- 150 ng/ml aralığında olmalıdır. Sonuçların normal seviyenin altında olması durumunda ferritin düşüklüğünden bahsedilir. Değerler laboratuvarlar arasında çok küçük farklar gösterebilir. Aşağıdaki durumlarda ferritin testinin sonucunu etkileyebilmektedir:

*Normalden fazla kırmızı et tüketimi

* İltihabi bir hastalığın bulunması

*Doğum kontrol hapı ile tiroid ilaçlarının düzenli kullanımı

*Testin yapılmasından önceki son 3 günde kemik taraması,  Pet scan, MR gibi radyoaktif özellikli bir tarama yaptırılmış olması

*Testten öncesi 4 aylık süre içinde kan nakli yapılması

Böyle durumlarda testten elde edilen ferritin düzeyleri tam teşhis yapılmasına yetmeyebilir veya yanıltıcı olabilir.

Ferritin Düşüklüğünün Sebepleri

Ferritin Düşüklüğü

Ferritin Düşüklüğü

Protein eksiklikleri, aşırı adet kanamaları, demir eksikliğinden kaynaklanan anemiler, ülser gibi kanmalı sindirim sistemi hastalıkları, bağırsaklarda var olan ve demir emilimini engelleyen sorunlar ferritin düşüklüğüne yol açabilir. C vitaminindeki eksiklik, hepatit, beslenmede yetersizlik, fazla alkol tüketimi, tiroit hastalıkları da ferritin düşüklüğü yapabilir. Demir eksikliklerinde ferritin devreye girse de yerine yeni demir koyulamıyorsa depolar dolmayacak, eksik kalacaktır. Demir eksikliği daha ciddi boyutlara ulaştığında belirtiler ortaya çıkacaktır.

Ferritin Ve Demir Eksikliği Belirtileri

Demirin eksik olması oksijenin etkili kullanılamaması anlamına gelir ve demir eksikliği baş ve göğüs ağrısı, bacakta ağrılar, yorgunluk, saç dökülmesi, cildin soluklaşması, tırnak kırılmaları gibi belirtiler verir. Eksikliğin ileri aşamalarda olması kalp yetmezliğine bile sebep olabilmektedir. Ferritin ve demir eksikliği kadınlarda daha yaygındır.  Demir eksikliğinin uzun sürmesi eğitim çağındaki çocuklarda öğrenme zorlukları şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Çocuklardaki demir ve ferritin eksikliğinin bir başka belirtisi de toprak, çamur, kül, tebeşir, kireç gibi maddeleri yemeye meyilli olmalarıdır. Pika sendromu adı verilen bu durum demir eksikliğinin tedavisi yapıldıktan ve ferritin düzeyi normale ulaştıktan sonra ortadan kalkacaktır.

Demir eksikliği demir takviyeleri ve beslenmenin yeniden düzenlenmesiyle tedavi edilebilir. Ancak demirin fazlalığı zehirlenmeye yol açabileceğinden doktor kontrolü ve önerisi olmadan demir takviyesi almak doğru değildir.

Ferritin Yüksekliği Ve Belirtileri

Ferritin Yüksekliği

Ferritin Yüksekliği

Karaciğer hastalıklarında, akut lösemide, göğüs kanserinde, Hodgkin hastalığında, hemokromatoz denilen aşırı demir yükü hastalığında, kan nakillerinde gibi pek çok durumda ferritin düzeyi normalin üzerinde çıkabilmektedir. Karın ve eklem ağrıları, cilt kararması, cinsel performansta düşüklük, kalp çarpıntıları, nedensiz kilo kaybı şeklinde belirtiler verebilen ferritin yüksekliği karaciğer sorunları ve kansızlığın farklı türlerinin varlığı anlamına gelmektedir. Demir yükseklikleri dâhiliye doktorları tarafından demir alınmasına getirilen sınırlama, yüksek demir içerikli besinlerin tüketilmemesi gibi öneriler ve verilen uygun ilaçlarla tedavi edilebilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Karaciğer Enzimleri, Ast ve Alt Değerleri Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 6555 kere okundu.
  • Site Yorum

2 adet yorum var.

  1. Gülşah dedi ki:

    Hocam iyi gunler,
    6 aylik hamileyim, geçen ay nefes almakta zorlaniyordum doktorum tahlil sonuclarin dusuk degil ama biz depolari dolduralim dedi. Damar yolundan demir serumu verdi.tahlillerimde bu ay ferritin degerim 449.4 cikmis. Hemoglobin degerim 10.8, demir 129.6, Demir baglama kapasitesi 189… Ferritin degerinin yuksekligi beni endiselendirdi. Doktorum hicbir sikinti yaratmayacagini soyluyor ama acaba gereksiz yere mi demir serumu verildi,bende ya da bebegimde fazlaligi sikinti yaratabilir mi? Baska bir kadin dogum uzmanina da gorunmeli miyim? Simdiden tesekkurler…

  2. Zehra dedi ki:

    Bebeğimiz 1 aydır 6 gündüz ve ferritin 447.2 bu ne anlama gelmekten tedavisi Nedir

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status