Fosfor Nedir? Yüksekliği, Düşüklüğü ve Normal Değerleri

Fosfor
Paylaş
 

Fosfor Nedir

Fosfor, vücuttaki temel minerallerden biridir ve vücut ağırlığının %1’ni oluşturur. Fosfor, kalsiyumdan sonra vücutta en çok bulunan mineraldir. Fosfor:

  • Dişlerin yapısında ve kemiklerde bolca bulunur.
  • Vücut tarafından üretilen enerjini kullanılabilmesi ve depolanmasını sağlar.
  • Hücre dokularının onarılmasında ve hücrelerin gelişmesinde yardımcıdır.
  • Sinirdeki sinyallerin iletiminde rol oynar ve egzersiz sonrasında kas ağrılarını azaltır.

Fosfat Normal Değerleri

Farklı laboratuar ortamlarında farklı değerler olsa da kan testlerinden fosforun normal değer aralığı desilitrede 2,4 – 4,3 miligramdır.

Fosfor Yüksekliği

Fosforun yüksek olması, böbrek fonksiyonlarında herhangi bir sorunun olduğuna işaret edebilir. Fosfor yüksekliği, kireçlenmeye sebep olarak organlara hasar verebilir. Bunun haricinde daha birçok neden fosfor yüksekliğine neden olabilmektedir.

1)Fosfor Yüksekliği Neden Olur?

Diyabetik Ketoasidoz: Yüksek keton seviyesine bağlı olarak kanın asidik bir hal almasıdır. Vücuda insülinin kalmaması nedeniyle vücudun yağ asidini yakmaya başlaması ile myedna gelir. Ölümcül de olan bu durum Tip 1 şeker hastalığında görülür.

Mineral Dengesizlikleri: Fosfor yüksekliğinin bir diğer nedeni ise vücut sıvılarındaki elektrolit sorunlar ya da vücut elemanlarının dengesizlikleridir. Bu duruma örnek olarak:

  • Kalsiyum yetersizliği
  • D vitamini fazlalığı
  • Magnezyum eksikliği gösterilebilir.

Bazı Hastalıklar: Aşağıdaki hastalıkların yaşanması durumunda fosfor yüksekliği meydana gelebilir.

  • Tümör lizis sendromu: Tümör hücrelerinin hızlı yıkımı sonucunda içeriklerinin kan dolaşımına toksin etkisi yapması durumu
  • Hipoparatiroidizm: Paratiroit bezlerinin normalden az çalışması
  • Böbrek yetmezliği
  • Karaciğer hastalıkları
  • Pseudohipoparatiroidizm (yalancı hipoparatiroidizm)
  • Rabdomiyoliz: Kas dokularının ani yıkımı
  • Şiddetli iltihaplı hastalıklar

Diğer nedenler:

  • Beslenme yolu ile çok fazla fosfor alınması
  • Lavman yaptırmak
  • Bazı tür laksatifler de dahil olmak üzere fosfor içeren ilaçların kullanımı
  • Kemoterapi ilaçlarının kullanımı

2)Fosfor Yüksekliği Tedavisi

  • Yüksek fosfor içeren süt, çerez, fasulye gibi yiyeceklerin tüketimini azaltmak
  • Fosfor yüksekliğinin nedeni teşhis edilerek önlem almak
  • Doktor tarafından gerekli görülmesi halinde idrar söktürücü ilaçların kullanılması
  • Kalsiyum karbonat tabletleri ya da alüminyum hidroksit içeren ilaçların kullanılması

Fosfor Düşüklüğü

Fosfor düşüklüğü ise böbreklerin vücuttan süzerek attığı fosfor miktarının besin yolu ile vücuda alınan fosfor miktarından farklı olma durumudur. Fosfor düşüklüğü ile birlikte;

  • Kaslarda ağrı
  • Başka tür ilaçlarla geçmeyen mide bulantısı
  • Kusma, ishal veya şiddetli kabızlık gibi sindirim sitemi sorunları görülebilir.

1) Fosfor Düşüklüğü Neden Olur?

Mineral Dengesizlikleri: Vücutta enerji dönüşümü yapan elektrolitlerin ya da diğer vücut elemanlarının dengesiz olması, fosfor düşüklüğüne neden olabilmektedir.

  • Kalsiyum fazlalığı
  • D vitamini eksikliği sonucunda çocuklarda ortaya çıkan raşitizm ve yetişkinlerde ortaya çıkan kemik yumuşaması (osteomalazi)
  • Magnezyum dengesizlikleri

Bazı Hastalıklar: Aşağıdaki hastalıkların olması durumunda fosfor düşüklüğü meydana gelebilir.

  • Hiperparatiroidizm: Paratiroit bezlerinin fazla hormon salgılaması
  • Uzun süreli ishal
  • Şiddetli yanıklar
  • Fanconi sendromu
  • Dent hastalığı
  • Ağır metal zehirlenmesi

Bazı ilaçlar:

  • Mide ekşimesini gideren antiasitlerin süreğen kullanımı
  • Bazı hastalıkların tedavisi için idrara fosfor sızmasına neden olabilen ilaçların kullanımı
  • İdrar söktürücüler

Diğer Nedenler: Aşağıdaki durumlar da bir şekilde fosfor düşüklüğüne yol açabilir.

  • Beslenme yolu ile yeterince fosfor alınmaması
  • Gıdasız kalmak, uzun süreli açlık
  • Mide ameliyatı geçirmiş olmak
  • Aşırı alkol tüketimi

2) Fosfor Düşüklüğü Tedavisi

Özellikle aniden olmayan ve süreğen bir durum izleyen fosfor düşüklüğü tedavisi için en sağlıklı yöntem vücuda fosfor içeren gıdaların alınmasıdır. Fosfor içeren süt, kuruyemiş, karaciğer gibi besinlerin bolca tüketilmesi gerekmektedir. Bunların haricinde;

  • Doktor tavsiyesi ile Fosfor tabletleri kullanılabilir.
  • Ani yaşanan fosfor düşüklüğünde damar yolu ile elektrolit sıvı takviyesi uygun görülebilir.

 

 

Bir önceki yazımız olan İdrarda Epitel Görülmesi Nedir? Nedenleri ve Tedavisi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 454 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status