HbA1c, Hemoglobin A1c Değerleri, Yüksekliği Ve Düşüklüğü

HbA1c
Paylaş
 

HbA1c, Hemoglobin A1c

Kanın sıvı kısmı olan plazmadaki glikoz yoğunluğu HbA1c testiyle ölçülebilir. Bu test glikoza bağlanan ve A1c olarak adlandırılan, kandaki alyuvarların yapısında yer alan hemoglobin bileşenlerini tespit eder. Bir başka deyişle glikoz şekerinin hemoglobinle birleşmesiyle oluşan ve kanda oksijen taşımak görevini üstlenen proteine verilen addır. Glikozla ilişkilendirildiğine göre kandaki glikozun artması HbA1c’nin değerini de artıracaktır. Şeker hastalarına uygulanan bu test anlık şeker seviyesini değil son 3 aylık glikoz seviyesini yüzde olarak göstermektedir.  Üç ay arayla açken ya da tokken uygulanabilen Hemoglobin A1c testi ya da glikozun hafıza testi diyabetli kişilerin tedavi takibinde kullanılır.  Tıpta ya da tedavi gören kişilerce üç aylık kan şekeri, A1c, glikozile hemoglobin seviyesi gibi adlarla da anılır.

HbA1c

HbA1c

HbA1c Testine Neden Gerek Duyulur?

Her şeyden önce bu testle tanı koyulmadığını, diyabet tanısı alan hastaların tedavilerinin takibinin yapıldığını söylemeliyiz. Normal, sağlıklı bireylerin kanında bulunan glikozile hemoglobin düzeyinin % 6,1 olması gerekir. Diyabetli bir hastada değer yükseleceğinden glikozile hemoglobinin % 7 değerinin altında tutulabilmesi için her üç ayda bir HbA1c testi ile ölçümü yapılmalı ve gerekiyorsa önlemler alınmalıdır. Stres faktöründen etkilenmeyen HbA1c testi için hastadan gün içinde herhangi bir zamanda kan örneği alınabilmektedir. Kan şekerinin kontrolünde fazla sorun yaşamayan diyabetlilerde yılda 2 defa, insülin ile tedavi gören hastalarda yılda 4 defa ( 3 ay arayla) glikozile hemoglobin düzeyi ölçülmelidir.

HbA1c’nin Normal Seviyesi Kaçtır?

HbA1c’nin Normal Seviyesi Kaçtır

HbA1c’nin Normal Seviyesi Kaçtır

Normalde % 3–6 arasında olması gereken HbA1c diyabetlilerde yüksek çıkabilmektedir. Tedavideki hedef HbA1c seviyesini % 7’nin daha altına çekebilmektir. Diyabetin yaratabileceği komplikasyonların en aza indirilebilmesi ya da engellenebilmesi için bu hedef yakalanmalıdır.  Glikozile hemoglobinin % 1’lik bir artışı bile kandaki şeker seviyesinin  % 35 mg/dl’ye yakın artmış olması demektir Bu açıdan bakılırsa HbA1c  % 8’den yüksekse diyabetlilerin tedavisini ve diyetini tekrar gözden geçirmek gerekecektir. HbA1c test sonucu % 6’nın üzerinde çıkan kişilerin değeri yüksek olarak kabul edilir ve takip edilmesini gerektirir.

Üç ay arayla yapılan HbA1c testinde;

*% 6–7 çıkıyorsa hastanın şeker seviyesini iyi ve doğru kontrol etmekte olduğu

*% 7–8 çıkıyorsa diyabetli hastanın kan şekerini kontrol edebilmekte olmasına karşın yeni bir düzenleme gerektiği

*% 8–9 çıkıyorsa diyabetli hastanın kan şekerini kontrol edemediği,  diyet başta olmak üzere egzersize ve ilaçlarının gözden geçirilmesi gerektiği

*% 9’dan daha yukarıda ise hastanın tedavi planına uymadığı anlaşılmaktadır.

HbA1c Neden Yükselir?

HbA1c Neden Yükselir

HbA1c Neden Yükselir

Diyabetli kişilerde HbA1c değeri artabilmektedir. Artışa neden olan diğer hastalıklardan bazıları şunlardır:

*Feokromatositoma

*Kortikosteroid tedavisi görülmesi

*Cushing Sendromu

Fazla miktarda alkol tüketimi, B 12 ve demir eksiklikleri,  trigliserit düzeyi yüksekliği ve böbrek yetmezliği gibi durumlar da sahte bir yükseklik oluşturabilmektedir.

HbA1c Yüksekliğinin Tedavisi

Alınabilecek bazı önlemlerle HbA1c seviyesi düşürülebilmektedir. İşte o önlemler:

*Şeker tanısı koyulmuşsa beslenme programının doktorun önerdiği biçimde olması

*Diyabet için verilen ilaçların düzenli kullanılması

*Egzersizin veya hareketliliğin artırılması

*Şekerli gıda alınmaması, kalori alımının azaltılması

*Dengeli beslenmeye çalışılması, öğün atlanmaması

HbA1c’nin Düşük Olmasının Anlamı Nedir?

HbA1c’nin Düşük Olması

HbA1c’nin Düşük Olması

Yapılan testlerde Hemoglobin A1c seviyesinin normalden daha düşük çıkması ( % 3-4’ün altında) hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) belirtisidir. Kansızlığı da gösterebilen düşüklük çocuklarda gözleniyorsa beyin gelişimini etkileyebileceği ve havale geçirmesine neden olabileceği için önemsenmelidir.  Diyabet ilaçlarının yüksek dozda kullanılmış olması, aşırı egzersiz yapılması, öğün atlanması,  mide boşken alkol alınması ya da alkolün fazla kaçırılması da HbA1c seviyesini düşürebilmektedir.

Sahte biçimde HbA1c düşüklüğü yapan sebepler de aşağıda belirtilmiştir:

*Fazlaca kan kaybedilmiş olması (örneğin adet kanaması yoğunluğunda)

*Talasemi ve benzeri kan hastalıkları

*B12 vitamini veya demir takviyesi alınmış olması

*Kan transfüzyonu (vücuda dışarıdan kan verilmesi)

*Eritropoietin hastalığıyla ilgili tedavi görülmesi

HbA1c Düşüklüğü Nasıl Tedavi Edilir?

Hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü)  sebepli HbA1c düşüklüğü durumları mutlaka tedavi gerektirir. Kan şekerinin düşük olması durumunda insülin enjeksiyonu yapılmamalıdır.  Şeker içerikli besinler alınarak kan şekerinin hızla yükselmesi ve normale gelebilmesi sağlanmalı ve kan şeker seviyesi sürekli kontrol edilmelidir.  HbA1c düşüklüğünün sebebi hemolitik anemi ise plazmaferez, kan nakli gibi tedaviler uygulanmalıdır.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Hidroksi Vitamin D Testi Nedir? Ne Anlama Gelir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 863 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status