Henoch-Schönlein Purpurası Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Paylaş
 

Henoch-Schönlein Purpurası, Tıp dünyasında kısaca HSP olarak da geçmektedir. HSP nedir? Sorusu ise hastalığı ilk defa duyan veya hastalığa yakalanan kişiler tarafından merak ediliyor. Hench-Schönlein Purpurası adı verilen bu hastalık en fazla üst solunum yolunda yaşanabilen enfeksiyondan sonra küçük damarların tutulmasıyla ortadan kaybolabilen bir vaskülittir. Hastalığın vakülist damar duvarı iltihabı olduğunu da söyleyebiliriz. Henoch – Schönlein Purpurası’nda özellikle eklem ve deri bulguları çok büyük önem arz etmektedir. HSP, hastaların küçük bir bölümünde ise şiddetli bağırsak veya böbrek ağrılarına sebep olabilmektedir. Hastalığın çocuklarda yetişkinlere oranla daha yaygın olduğunu görüyoruz. Fakat yetişkinlerde oluştuğu zaman çocuklara nazaran kendisini daha şiddetli göstermektedir.

HSP Kimlerde Görülür?

İnsanların HSP hakkında merak ettiği noktalardan birisi de; hastalığın kimlerde gözüktüğüdür. Sizlere belirtmiş olduğumuz gibi HSP bir üst solunum yolu enfeksiyonundan sonra kendisini göstermektedir. Vaskülitin en sık çocuklarda karşımıza çıkabilmektedir. Hastalığın görülme şeklinin mevsimlere göre de değişiklik gösterdiğini görüyoruz. Ağırlıklı olarak ilkbahar mevsiminde görülmektedir. Çocuklarda en sık görüldüğü yaş ise;  4 ile 7 yaş arasıdır. Erişkinlik döneminde ise özellikle genç erişkinlik döneminde görülmektedir. 20’li yaşlarda görüldüğünü görebilirsiniz. Fakat HSP her ne kadar bu yaşlarda diğer yaş gruplarına göre daha fazla karşımıza çıkıyor olsa da her yaş grubunda görülebilmektedir.

Henoch-Schönlein Purpurası Oluşmasını Sebebi Nedir?

HSP, immün sistemde yaşanan bir anormallikten dolayı ortaya çıkmaktadır. Fakat bu anormalliğe tam olarak neyin neden olduğu bilinmemektedir. Hastalığın görüldüğü kişilerin 3’te 2’sinde hastalığın bir üst solunum yolu enfeksiyonundan kaynaklandığı görülmektedir. Hastalık genellikle üst solunum yolu enfeksiyonu geçirdikten 10 gün sonra ortaya çıkıyor. Bireyler hastalığa genetik olarak yatkın olduğu zaman çevresel maruziyeti şeklinde enfeksiyon katkısı olarak da düşünülebilmektedir. Aynı zamanda haşere ısırığı, tüketilen yiyecekler, aşılama gibi çevresel etkenlerin de hastalığı tetiklediği düşünülmektedir. Fakat bu sebeplerden dolayı hastalığa yakalanan kişiler üst solunum yolu enfeksiyonundan dolayı yakalanan kişilere göre daha azdır. Bu yüzden bununla ilgili bilimsel bir açıklama bulunmamaktadır.

Henoch-Schönlein Purpurası Belirtileri

Henoch-Schönlein Purpurası çocuklarda görüldüğü zaman genellikle ele gelen bir purpura yani cildin altında kırmızı kanama odakları görülmektedir. Bu kanama odaklarıyla beraber eklem iltihabı veya eklem ağrıları da oluşur. Yine çocuk hastaların %70’lik bölümünde mide – bağırsak sisteminin tutulmasıyla beraber bulantı, karın ağrısı, ishal, kusma ve kabızlık meydana gelmektedir. Dışkıda kan ve mukus görülme oranı ise düşük seviyededir.

Çocuk hastalarda yine sık rastlanmayan durumlardan birisi ise; intussepsiyon da denilen bağırsakların iç içe geçmesi durumudur. Hastaların bazılarında ise hafif böbrek tutulumu görülebilmektedir. Böbrek rahatsızlıklarının ilerlediği ise çok nadir görülmektedir. Hastalığın görüldüğü çocukların %90’ından fazlası sadece birkaç hafta içerisinde iyileşme göstermektedir. Fakat hastaların %5’inden daha az bir bölümünde hastalık sonrasında böbrek yetersizliği oluştuğu da görülebilmektedir. Bu yüzden yetişkinlerde meydana gelen böbrek tutulmalarının daha fazla ciddiye alınması gerekiyor. Yetişkinler böbrek tutulması yaşadığı zaman erken dönemde tedavi edilerek yakın takibe alınması gerekiyor.

Yetişkinlerde meydana gelen HSP, sistemetik vaskülitinin diğer formlarının karşımıza çıktığını görebiliyoruz. Mikroskobik polianjitis ve Wegener granülomatozisinde purpura, böbrek iltihaplanması ve antrik ile devam edebilmektedir. Bu hastalıkların seyri evresinde ise çok ciddi olan sinir, göz ve akciğer tutulması görülebileceği gibi bundan daha ciddi olan böbrek tutulması da görülebilmektedir. Yapılan idrar analizi, kan tahlili, biyopsi ve akciğer görüntülemesiyle dikkatli bir şekilde incelenerek ayırt edilmesi sağlanmaktadır.

Henoch-Schönlein Purpurası Teşhisi

HSP’de kan damarlarında yer alan iltihaplanma sebebiyle oluşan purpurayla beraber diğer belirtilerin olmasıyla düşünülmektedir. Hastalığın diğer belirtileri arasında ise; böbrek tutulması, eklem ağrıları, eklem iltihaplanması ve karın ağrısı yer almaktadır. Yalnız ciltte yaşanan döküntüler dışında diğer belirtilerin aynı anda bulunmadığını görebilirsiniz. Henoch-Schönlein Purpurası tanısı konulacağı noktada cilt biyopsisinin alınarak küçük kan damarlarında yer alan duvarların içeriğindeki lgA ve C3 birkimi incelenebilmektedir. Yalnız cilt biyopsisinden sonucun alınması için döküntü oluşumundan sonra ilk 48 saat içerisinde bakılması gerekmektedir. Biyopsi daha geç alındığı zaman kaybolabilmektedir.

Henoch-Schönlein Purpurası Tedavisi

HSP rahatsızlığında cilt döküntüleri genellikle yer çekiminin en fazla etki ettiği bölgeler olan ayak bileği, kalçalar ve bacaklarda meydana gelebilmektedir. Bu döküntülerin oluşmaması için hastalara çok fazla ayakta durmamaları ve mümkün olduğu sürece ayaklarını uzatmaları söylenmektedir. İçeriğinde steroid bulunmayan inflamasyon giderici olma özelliğine sahip ilaçlar sayesinde eklem bulgularının gerilemesi ve kişinin eklem rahatsızlıklarından kurtulması sağlanmaktadır. Fakat bu ilaçlar gastrointestinal yani mide ve bağırsak belirtilerinin kötüleşmesine sebep olabilmektedir. Bu yüzden böbrek hastalığı olan kişilerde bu tarz ilaçların kullanımından kaçınılması gerekiyor.

Steroidler, HSP tedavisinde kullanılacağı sırada genellikle hastanın klinik bulgularına göre kullanılmaktadır. Hastada sadece cilt döküntüsü görülüyorsa erken dönemde kullanılmamaktadır. Bunun sebebi ise; sadece cilt döküntüsü oluştuğu zaman bu durumun ilerleyen zamanlarda kendiliğinden düzeleceğidir. Eğer kişide cilt döküntüsünde bir gerileme gözükmüyor ve artarak devam ediyorsa, steroidler düşük ve orta dozlarda kısa süre kullanılabilmektedir. Kişide ciddi bir mide ve bağırsak kanaması ya da böbrek tutulumu görülüyorsa bu durumlarda steroid daha yüksek dozlarda tercih edilebilmektedir. Hastanın böbrek tutulumu ilerlediyse steroide ek olarak immünsüpresif yani immün sistemi baskılayıcı ilaçlar da kullanılabilmektedir. Hastaların 3’te 1’lik bölümünde görülen bulguların 6 ay içerisinde tekrarladığı da görülebilmektedir.

Henoch-Schönlein Purpurası tedavisi olan bir hastalıktır. Fakat sonrasında kalıcı sorunlara sebep olmaması için belirtiler ilk hissedildiği zaman doktora giderek tedavi edilmeli ve doktorun belirtmiş olduğu bütün ayrıntılara dikkat edilmesi gerekir. Aksi takdirde iyileşmenin daha uzun sürebileceğini söyleyebiliriz.

Bir önceki yazımız olan Bağırsak Tembelliği Nedir, Belirtileri, Nasıl Geçer? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 157 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status