Lupus

Lupus
Paylaş
 

Lupus Gerçek ifadesi lupus eritematozdur ama kısaca lupus olarak tarif edilir. Bağışıklık sistemi dışarıdan gelen yabancılar yerine kendi doku ve organlarını hedef alır ve savaşır. Bu nedenle kronik bir inflamatuar problemdir. Lupus, böbrekler, cilt, kan hücreleri, kalp, beyin ve akciğerler olmak üzere birçok organ ve sistemi etkileyebilir. Lupusta birçok organ ve sistemde aynı anda etkilenebileceğinden teşhisi bazen zor olmaktadır. Birçok hastalığı taklit edebildiğinden “büyük taklitçi” olarak isimlendirilir. Yüz bölgesinde burundan yanaklara doğru uzanan kelebek tarzındaki cilt döküntüsü lupusun en ayırt edici özelliğidir. Hastaların çoğunluğunda cilt döküntüsü, halsizlik, artrit ve ateş gözlemlenir.

  • Hastalık hafiften şiddetliye doğru seyreden alevlenmelerle devam eder
  • Kadınlarda görülme oranı erkeklere göre 9 – 10 kat daha fazladır
  • Tutulumun yeri ve şiddetine göre tedavisi farklılık gösterir
  • Lupus her bireyde farklı tutulum göster
  • Tedaviyle tamamen yok edilemeyen bir rahatsızlıktır
  • İlaç tedavisiyle hastalık kontrol altına alınır ve doku ve organ hasarlarını önlemek mümkün olur

Oluşum Nedenleri Nelerdir?

Bağışıklık sistemi vücudun savunma mekanizmasıdır. Bazı proteinleri üretir ya da hücreler aracılığıyla bedeni yabancı virüs, bakteri ve kansere karşı korur. Lupus oluşumunda ise bağışıklık sistemi sapkınlık gösterir ve vücudun kendi hücrelerine ve yapılarına karşı savaş açar. Bunun sonunda birçok organ ve sistemde iltihap (inflamasyon) ve dolayısı ile hasar oluşur. Buna neyin sebep olduğu henüz bir bilinmezdir. Bu konuda farklı fikirler ileri sürülse de net bir sebep henüz belirtilememiştir. Genetik yapı ve çevresel faktörler gibi her oluşum sebebi bilinmeyen hastalığa atfedilen bu nedenler lupusa da yapılmıştır.

Her yaşta görülse de çoğunlukla 20 ve 30’lu yaşlarda başlar. Kadınlarda 10 kat daha görülür. Bütün ırklarda görülmesine karşın siyah ırkta, Asyalılarda ve Hispaniklerde daha fazla oluşur ve çok daha ciddi seyreder.

Belirtileri Nelerdir Ve Nasıl Teşhis Edilir?

Lupusun teşhisi bazı vakalarda zor olabilmektedir. Çoğu defa lupusa özgü olmayan halsizlik, ateş, kilo kaybı, kansızlık, karın ağrısı, saç dökülmesi, el ve ayak eklemlerinde ağrı oluşumu ve bazen de hamilelerin çocuk düşürmesi gibi çok fazla geniş yelpazede yakınmalar söz konusudur.

Burundan yanaklara doğru ilerleyen kelebek tarzında cilt döküntüsü (en bilinen ve ayırt edici lupus belirtisidir), Raynaud fenomeni, ağız içinde oluşan yaralar, akciğer ve kalp zarında iltihaba bağlı sıvı artışı, nefes alıp verme esnasında oluşan göğüs ağrısı, devamlı seyreden göğüs ağrısı, idrarda kan ya da protein bulunması,  böbreğin fonksiyonunda bozukluk ve böbrekte ödem oluşumu gibi bir çok şikayet lupusun belirtisi olabilir.

Lupusun Tedavisi Nasıldır?

Tamamen yok edecek bir tedavi henüz geliştirilememiştir. Ancak uygulanan tedavilerle büyük ölçüde iyileşme sağlanabilmektedir. Her hastada aynı biçimde seyir göstermez.  Bir kısım hastada hafif cilt ve eklem tutulumları oluşurken, bazı hastalarda ise şiddetli organ ve sistem tutulumları oluşabilmektedir. Bu sebeple hastaya özel bir tedavi protokolünün takip edilmesi gerekir.

Steroid içermeyen anti-inflamatuar ilaçlar ateş, ağrı ve eklem iltihaplanmalarına karşı kullanılabilir. Oluşan döküntü, halsizlik, eklem ağrıları ve ağızdaki yaralara karşı anti – malariyal ilaçlar kullanılabilir. Kortikosteroid içerikli ilaçlar hayatı tehdit eden ve şiddetli seyreden vakalarda kullanılır. Güçlü etkilerinden dolayı bu ilaçlar erken dönemde güçlü tedavi açısından yüksek dozda kullanılır. Hastalığın seyir biçimine göre orta dozda ve hatta daha düşük dozda kullanılabilir.

Bağışıklık sistemini baskılamak ve hastalığı kontrol altına almak amacı ile immünsüpresif ilaçlar alınabilir.

Uygulanan her tedavinin faydaları olduğu gibi risk faktörü de vardır. Bu sebeple fayda zarar hesabı yapılarak uzman doktor tarafından bir tedavi planı uygulanır.

Hastalara Öneriler

  • Güneşten korunmaları gerekir
  • Yeterince dinlenmeye vakit ayırmaları gerekir ve düzenli ve yeterli uyumaları gerekir
  • Düzenli ama bedeni zorlamayan egzersiz yapmaları gerekir
  • Beslenmeye özen göstermeleri ve omega – 3 yönünden zengin balık ve ceviz gibi besinleri özellikle tüketmeleri gerekir
  • D vitamini desteğinin faydalı olduğu bilinmektedir ve bu vitamini içeren besinler tüketmeleri gerekir

 

Bir önceki yazımız olan Lumbago (Bel Ağrısı) başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 478 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status