Metastaz Nedir? Metastaz Ne Anlama gelir?

Metastaz Nedir
Paylaş
 

Kanser en korkutucu hastalıklardandır. Sağlıklı hücrelerin mutasyon geçirmesi ve bu mutasyonların birikmesiyle hücre bölünmelerindeki kontrol mekanizması bozulur.  Artık sağlıklı hücreler kanserli hücreye dönüşmüştür. Bu hücreler düzensiz bir şekilde çoğalmaya ve kitleler oluşturmaya başlar. Kanser vakalarında en çok korkulan bir başka durum yayılmasıdır. Kötü huylu kanserli hücrelerin bulunduğu bölgeden vücudun bir başka bölgesine taşınıp yayılmasına metastaz denir.  Bu yayılma sonucu gittiği bölgeye yerleşerek zararını bir başka dokuda da göstermiş olur. Metastaz kanserli hücrelerin yerleştiği dokuda yeni tümörler oluşturmasına sebep olur.

Metastaz Yolları

Metastaz yani kanserin yayılması lenf ve kan damarlarıyla gerçekleşir. Lenf kanallarına geçen hücreler lenf bezlerinde büyümeye neden olur. Metastazın bir başka yolu tümörlerin bulunduğu yerden bitişik, komşu dokulara ve organlara yayılmasıdır. Buna transkoelomik metastaz denir. Rahim, kalın bağırsak ve pankreas kanserleri bu tür yayılım gösterir. Metastaz yapan kanser türünün gittiği ve yerleştiği dokuda da ismi değişmemektedir. Örneğin beyine metastaz yapan bir akciğer kanseri beyine gittiğinde beyin kanseri, akciğere giden meme kanseri de akciğer kanseri adını almaz. Akciğer kanseri beyine yerleşmiş bile olsa oradaki kanser hücreleri metastatik akciğer kanseri, diğeri de akciğere yayılan metastatik meme kanseridir.

Kanserlerin Yayılma Alanları

Kanser ilk saptandığında ve ameliyat gerekip alındığında gözden kaçmış olan bir ya da birkaç hücre bile metastaz yapabilir. Metastatik tümörlerin en çok görüldüğü yerler karaciğer, lenf düğümleri, adrenal bezler, kemik, akciğerler ve beyindir.  Kanserli hücreler karın boşluğuna da metastaz yapabilmektedir. Ancak bazı kanser türleri özellikle vücuttaki belirli bölgelere yayılmaktadır. Mesela bağırsak kanserleri karaciğere yayılır. Bunun sebebi bağırsaklardaki kanın doğrudan karaciğere gitmesidir. Kadınlarda gırtlak kanseri daha çok yumurtalıklara metastaz yaparken erkeklerde prostat kanserinin metastaz yaptığı yer genellikle kemiklerdir. Rektum ve kolon kanserlerinin yayıldığı yerler akciğer ve karaciğerdir. Meme kanseri de genellikle kemik, beyin ve akciğerlere yayılır. Akciğer kanserinin yayıldığı yerler kemik, beyin, böbreküstü bezleri ve karaciğerdir. Kanserden ölümlerin % 90’ının sorumlusu metastazlardır.

Metastaz Belirti Verir Mi?

Kanserli hücreler başka bir dokuya sıçradığında hemen belirti vermeyebilir. Ancak ilerleyen zamanlarda sıçradığı dokuya göre farklı belirtiler verecektir. Örneğin akciğere yayılan kanser türleri nefes darlığı ve öksürük şeklinde, karaciğer metastazlarında ise sarılık ve karın ağrısı biçiminde belirtiler verecektir. Beyine sıçrayan kanserlerin belirtisi genellikle baş ağrıları,  havale geçirme, komaya girme ya da bilinç bulanıklığıdır. Tahmin edileceği gibi kemik metastazları ise kemik ağrısına sebep olacaktır. Metastaz yapan bir kanser ileri evre ya da 4.evre olarak isimlendirilir.  Oluşan tümörler ise sekonder tümör veya metastatik tümör adını alır.

Metastatik hücrelerin esas kanser hücreleriyle benzerliği az olsa da bu hücrelerin mutasyon geçirme hızları yüksektir. Üstelik metastatik hücrelerin oluşturduğu tümörler ilaçlara da dirençlidir ve kök hücre özelliği gösterirler.  Bu nedenledir ki oluşan metastatik tümörlerin tedavisi güçtür.

Metastazın Teşhisi Ve Tedavisi

Bir kanser hastası tedavi gördüğü kurumda belli aralılarla kontrolden geçirilir. Takibin amacı metastazın teşhisidir. Geç kalmış hastalarda kanser saptandığı anda da metastaz olabilir. Metastaz tedavisi kanserin türüne, yayıldığı alanın genişliğine, bulunduğu yere göre değişebilir. Metastaz tedavisi asıl kanser ve tümör çeşidinden farklıdır. Kemoterapi, ilaç tedavisi, hormon tedavisi, gerekirse ışın tedavisi gibi seçenekler kullanılır. Tedavi tam anlamıyla iyileşme sağlamasa da genellikle tümörün büyümesini, kanserin daha geniş bir alana yayılmasını yavaşlatmayı, ağrı gibi çeşitli semptomları hafifletmeyi amaçlar. Kanser tedavisi alanında uzman onkologlar tarafından yapılmalıdır.  Kanserin türüne göre metastatik hastalar aylarca ya da yıllarca yaşayabilmektedir.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Globulin Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 287 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status