Narkolepsi Sendromu Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Paylaş
 

Toplumda 2 binde bir oranında görülen narkolepsi gündüzleri olur olmaz yerlerde aniden uykuya dalınmasıdır. Her yaşta görülebilse de daha çok 35–45 yaş arası bireylerde etkilidir. Huzursuz bacak ve uyku apnesinin uykuya eğilimi artırdığı bilinse de narkolepsinin ayırıcı özellikleri vardır. Huzursuz bacak ve uyku apnesinde kişiler geceleri iyi uyuyamamaktan dolayı sabahları yorgun kalkmaktadır. Bu durum gün içinde uyuma isteğinin artmasına sebep olur. Erkeklerde daha sık görülen narkolepside durum biraz farklıdır. Kişiler sabahları uykularını almış olarak kalkmalarına rağmen yine de gündüzleri uyumak ister. Bu durumdaki kişilere “ uykucu” deyip geçiştirmemek, altta yatan sebepleri araştırmak gerekir.

Narkolepsi nedenleri

Narkolepsi nedeni tam bilinmeyen ama genetik yatkınlıkla ilgili olduğu düşünülen bir hastalıktır. İlk defa 1980’li yıllarda tanı konulmaya başlanan narkolepsi sendromunda uyku atakları ani olarak gelmektedir. Narkolepsi nöbetleri sırasında vücuttaki bütün kaslar gevşemekte, bilinç ise açık kalmaktadır. Bu nedenle halüsinasyonlar görülebilir. Bugün hastalığın sebebinin oreksin adlı bir hormonun eksik salgılamasından kaynaklandığı bilinmektedir. Hormon beyindeki salgı bezinden biri tarafından salgılanmakta olup narkolepsi hastalarında omurilik sıvısındaki oreksin miktarı çok azdır ya da hiç yoktur. Bazı araştırmaların sonucunda narkolepsi hastası olanların beyinlerinde nöronal dejenerasyon yapan gliozis belirtileri de görülmüştür.

Narkolepsi belirtileri

Narkolepsi sendromunun en önemli belirtileri gündüz saatlerinde artan uyku durumu, önüne geçilemeyen uyku nöbetleridir. Uykuya dalarken ya da uyanırken geçici olarak konuşamamak veya vücudu hareket ettirememek ile karakterize olan uyku paralizi (karabasan) görülür. Hasta kendisini felçli gibi hissetmekte, bilinci açık olsa da ses çıkaramamakta, hareket edememektedir. Bunları yaşarken hastalar görsel ve işitsel halüsinasyonlar görebilir. Bir başka belirti ise katapleksi ataklarıdır. Ani gelişen ve heyecan veren durumlarda, öfke, korku yaşarken, bir ses duyulduğunda ya da kahkaha atma sırasında kaslar aniden gevşer ( kas tonusu azalır) ve hasta yere düşebilir. Bu atak da kısa sürelidir.

Ortamda bulunan biri tarafından belirtiler fark edilir ve hastaya dokunulursa atak sonlanmaktadır.  Biri tarafından fark edilmediği durumlarda da narkolepsi atakları 10- 15 saniye sonra kendiliğinden geçebilmektedir.

Narkolepsi tedavisi

Hastalık sıklıkla epilepsiyle karıştırılır. İlk kez 1880’de Jean Baptiste Gelineau’nun tanımladığı bu nörolojik bozuklukta kişiler gündüzleri 15 dakika ya da 1 saat gibi zamanlar içinde kontrol edemedikleri uyku nöbetleri geçirirler.  Doktor muayenesi sırasında tanı konabilse de şüpheli durumlarda hastaya uygulanan uyku testleriyle tanı kesinleşmektedir. Normalde uyku sırasında göz hareketleri olmayan non-REM ve ardından göz hareketlerinin görüldüğü REM evreleri gerçekleşir. Narkolepsi hastaları uykuya REM evresiyle başlamaktadır. Narkolepsi ilaçla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Sadece belirtileri engelleyen ilaçların yan etkileri çoktur.

Hastalar tedavi edilmezse çeşitli kazalara maruz kalabilir. Hastalar uyku nöbetlerinin geldiği zamanlarda kısa süre uyumaya teşvik edilirse uyandıklarında narkolepsi ataklarının azaldığı görülmektedir. Akşam yemeklerinin hafif olmasına dikkat edilmesi, geceleri yatmadan en az 3 saat önceden hafif egzersizler yapılması, kafeinli içecekler ve alkol tüketilmemesi tedaviye yardımcı olacaktır.

 

Bir önceki yazımız olan Nefroloji Hangi Hastalıklara Bakar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 233 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status