Pankreatit Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Pankreatit
Paylaş
 

Pankreatit Nedir

Pankreatit ya da diğer adıyla pankreas iltihabı sanıldığından daha yaygın bir hastalıktır. Midenin arkasında, ince bağırsakların üstünde bulunan pankreas karma bir salgı bezidir. Karbonhidrat ve yağların sindirimi için gereken enzimleri salgılayan pankreas kan şeker düzeyini ayarlayan hormonlar da salgılar.  Bu enzimler insülin ve glukagondur. Sindirimle ilgili enzimler onikiparmak bağırsağına boşaltılırken hormonlar kanda bulunur. İnsülin eksikliği şeker hastalığına sebep olan bir hormondur. İnsülin salgılayan bez olan pankreasın çalışmasında sorunlar ortaya çıkarsa şeker hastalığına ( diyabet) kapı aralanmış olur. Safra kesesi gibi komşu organların da sebep olabildiği pankreas iltihabının bazı türleri kanamaya sebep olabilir. Bu açıdan pankreatit ciddi bir sağlık sorunudur.

Pankreatit Nedenleri

Pankreatitin akut ve kronik olan iki çeşidi vardır. Aşırı miktarda alkol tüketmek ya da safra kesesindeki taşların pankreas kanalını da tıkamasıyla oluşan pankreatit akut olarak gruplandırılır. Bir defa ve aşırı alkol almak hemen pankreatit yapmasa da uzun süre alkol tüketmek iltihaplanmaya sebep olabilir.  Kandaki yağların yüksekliği, pankreas kanalındaki doğumsal anomaliler veya darlıklar, geçirilen bazı kazalar, kullanılan bazı ilaçlar, bakteriyel ve virütik enfeksiyonlar da pankreatit sebebi olabilir.

Safra kanalındaki taşların yaptığı tıkanma pankreas kanalında da tıkanma yaparak sindirim enzimlerinin bağırsağa akıtılamayıp üretildiği yere geri dönmesine yol açar. Bu da iltihaplanma sebebidir. Bunun aslı sebebi sindirim enzimlerinin üretildiği yerde iken inaktif, bağırsağa geldiği zaman ise aktif olmasıdır. Enzimler ancak aktif durumdayken görevini yapabilir.  Kabakulak, Reye sendromu, kistik fibrozis, hemolitik üremik sendrom, Kawasaki gibi hastalıklar ve abdominal travmalar çocuklardaki akut pankreatit sebepleri arasındadır.

Akut Ve Kronik Pankreatitler

Akut pankreatit durumunda sindirim enzimleri üretildiği andan beri aktiftir ve kendi dokularını parçalar. Akut  pankreatitin ödematöz çeşidine daha çok rastlanır. Pankreas iltihabının bu türü hafif seyreder ve hasar bırakmadan ameliyatsız iyileşme şansı vardır. Akut pankreatitin asıl tehlikeli olan çeşidi az rastlansa da daha ağır olan ve tahribat yapan nekrotizan pankreatittir. Bu tür pankreas iltihapları hayati tehlike yaratır ve ameliyat gerektirir. İyileşme görülse de pankreasta hasarlar olur ve bazı vakalarda hasta kaybedilebilir.

Akut pankreatitler uzun sürerse kronikleşmektedir. Pankreas dokularında iltihaplanma ve yaralanmaya yol açan kronik pankreatit çeşidinde kandaki insülin düzeyi değişimleri ve sindirim sistemi sorunlar da görülür. Bazı kronik vakaların sebebi hiperlipidemi ve hiperparatiroidizm olabilir.

Pankreatit Nasıl Belirti Verir?

Akut pankreatit ya da pankreas iltihabının en çok yaşanan belirtisi ağrıdır. Göbek etrafındaki ağrı sırta da yayılır. Kusma ve bulantıya da sık rastlanır. Yüksek ateş, kalp atımında ve nabızda artış,  karın şişliği, gaz ve hazımsızlık, kandaki lökosit seviyesinde yükselme bulgular arasındadır. Pankreas iltihabında MDF ( miyokardial depresan faktör) salgılanması şoka sebep olur.  Hastalarda sarılık ve böbrek yetmezliği de gelişebilir.

Kronik pankreatit belirtileri de benzerdir. Kötü kokan yağlı dışkı, hazımsızlık, gaz, bulantı gibi sindirimle ilgili sorunlar, istemsiz olarak kilo kaybedilmesi de kronik pankreatit belirtilerindendir.

Pankreatit Teşhisi Ve Tedavisi

Pankreatit teşhisi fiziki muayeneden başka görüntüleme, kan ve dışkı testleriyle yapılır. Karın bölgesine ait MR çekimleri ve filmler safra kesesindeki taşlar ve tıkanıklığa ait bilgi verir. Teşhis edildiğinde iltihap kontrol altına alınmaya çalışılır. Tedavi sürecinde beslenmede doktor önerisine uyulmalı, az yemeli ve sıvı gıdalar alınmalıdır. Hastalara ağrı için analjezikler, genel takviye için bazı vitaminler ve kalsiyum gibi mineraller verilecektir. Normal beslenmeye iltihap iyileştikten sonra geçilir. Hastalığa rağmen alkol kullanımını bırakamayanlar rehabilitasyon programlarına yönlendirilir. Kanamalı pankreatitlerde hastaya kan nakli yapılır. Doktorlar ihtiyaca göre hastalara antibiyotik de verebilir. Safra kanalı taşları veya kanallarda tıkanma bulguları varsa cerrahi müdahale gerekecektir.

 

Bir önceki yazımız olan Menisküs Nedir? Çeşitleri Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 365 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status