Spina Bifida Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Spina Bifida
Paylaş
 

Açık omurga anlamına gelen spina bifida doğumdan önceki dönemde, sinir sisteminin gelişmesi sırasındaki eksikliklerden kaynaklanan bir hastalıktır. Nöral tüp yani beyin ve omuriliği de kapsayan embriyonik yapının gelişmesi tamamlanamamış ve olması gerektiği gibi kapanmamıştır. Oysaki bu kapanmanın en geç gebeliğin 29 veya 30. günlerinde tamamlanması gerekir. Nöral tüpün kapanmamasıyla ortaya çıkan spina bifidada omurilik, omurga gibi bazı dokuların bir bölümü vücudun dışında açıkta kalmış, bakıldığında görünebilecek şekildedir. Kapanmayan ve dışarıda kalan dokular daha çok vücutta belin alt kısmında olsa da bazı hastalarda omurganın bir başka yerinde olabilir.

Spina Bifidanın Nedenleri

Türkiye’deki her 1000 yeni doğanın 3 tanesinde ortaya çıkan spina bifida (SB)  kalıcı bir özürlülük sebebidir. Çocuklarda engelliliğe neden olan hastalıklarda serebral palsi’nin ardından ikinci sırada yer alır. Tedavisi yapılsa ve ömür boyu sürse de iyileşme görülme ihtimali zayıftır.  Gebeliğin 2 ile 6. haftası arasında nöral tüp oluşmaktadır. Nöral tüpün üst yani kafatası (kranial)  kısmından beyin, kuyruk (kaudal) kısmından ise omurilik oluşmaktadır. Spina bifida nöral tüpün kuyruk ya da kaudal bölümünün kapanmaması sonucu oluşan bir problemdir. Bu hastalıkta gelişme eksikliği nedeniyle omurilik görevini yapamaz.

Genetik ve Çevresel Nedenler

Spina bifidanın meydana gelmesi ya dış (çevresel) ya da genetik faktörlere bağlıdır. Spina bifida ile doğmuş bir çocuğa sahip olanların sonraki çocuklarında da aynı hastalık ortaya çıkabilmektedir.  Folat metabolizmasında görevli bazı genlerin spina bifidanın sebebi olduğu tahmin edilmekte ve bu konuda çalışmalar sürdürülmektedir. Hamileliğin ilk aylarında ya da öncesinde alınan folik asitin yetersiz olmasıyla da ilgisi olduğu düşünülmektedir.   Gebelikte folat metabolizması üzerinde etkili karbamazepin ve benzeri ilaçların kullanılmış olması, kontrol altına alınmamış diyabet ile gebeliğin ilk trimesterinde ( ilk üç aylık süreç içinde) gebenin ateşli bir hastalık geçirmiş olması gibi sebeplerle de spina bifida oluşabilmektedir. Spina bifidalı bir bebekte omurilik ve onu dıştan örten meninks adlı zarların bir kısmı sırt tarafta, dışarıda kalmıştır. Dışarıdan bakanlar yeni doğan spina bifidalı bebeklerdeki bu açıklığı oldukça net görmektedir. Omuriliğin sinir sistemi ve beyinle bağlantısı olduğundan hastalarda çok sayıda sağlık sorunu da ortaya çıkmaktadır.

Spina Bifidanın Sınıflandırılması Ve Belirtileri

Spina bifidanın kapalı ve açık olan iki çeşidi bulunmaktadır.

*Hastalığın sık görülen ama en hafif türü kapalı spina bifidadır. Kişiler genellikle varlığının farkında değildir, tesadüfen çekilen röntgen ya da MR’lar ile anlaşılır. Cilt üzerinde kıllanma, benlenme şeklinde bozukluklar olabilir ama keselenme görülmez.

*Açık spina bifidada kese oluşumu mevcuttur. Meningosel türünde kese beyin ve omurilik zarları fıtıklaşmıştır. Kese içinde beyin-omurilik sıvısı bulunur. Meningomiyelosel hastalığın daha ileri türüdür. Fıtıklaşan kistte omurilik ve sinir kökleri de bulunabilir.

Spina Bifida Tedavisi

Doğumdan önce erken tanısı yapılan vakalarda bebekler gebeliğin 26. haftasında iken ameliyat edilebilmektedir. Bu yöntemin dışında genellikle spina bifida kesesi ile doğan bebekler 36 saat sonra ameliyat edilebilir. Bu bebeklerin beyinlerinde su biriktiği için kafalarında da hidrosefali yani büyüme görülmektedir. Hidrosefalinin tedavisi için bir şant yerleştirilir. Tedavi edilmeyen hidrosefali epilepsi ve zekâ sorunlarını da beraberinde getirir. İleri derecedeki spina bifidalı çocuklar idrar ve dışkılarını tutamazlar.

Spina bifida tamamen iyileştirilebilen bir hastalık değildir. Tedavisi ömür boyu süren bu hastalığı tek bir doktor değil bir ekip takip etmelidir.  Uygulanan ameliyatlar hastalığı tamamen yok etmese de hastaların mümkün olduğu kadar normal ve bağımsız bir yaşam sürebilmelerini sağlar.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (Pediatri) Bölümü Nelere Bakar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 425 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status