Taşipne ve Takipne Nedir, Ne Anlama gelir

Taşipne ve Takipne
Paylaş
 

Taşipne ve Takipne Nedir

Solunum yaşam boyu devam eden bir işlevdir. Enerji üretebilmek için ihtiyaç duyulan oksijen solunum yoluyla alınır ve kana karışarak hücrelere taşınır. Solunum olayı akciğerler ile kendiliğinden gerçekleşir. Akciğerlerle ilgili sağlık sorunları olduğunda solunum yetmezliğinden bahsedilir. Yetişkin bir insan dakikada 8–16 kez soluk alıp verir. Solunum mekanizmasındaki bozulmalar sonucunda bu sayıda değişiklikler olabilmektedir.  Solunum sayısının dakikada 20’nin üzerine çıkmasına tıpta takipne ya da taşipne adı verilir. Hızlı soluk alış verişi olan takipneden başka solunum yetmezliği kapsamında nefes darlığı veya dispne, bradipne gibi sorunlar da görülebilir.

Taşipne Sebepleri Nelerdir?

Hızlı soluma olan taşipnede dakikadaki solunum sayısı yükselmiş durumdadır. Bazı yenidoğan bebeklerde geçici taşipne görülebilmektedir. Çok hızlı solumaya neden olan taşipneye yenidoğanların yaklaşık olarak % 1’inde rastlanır ve sorun ya birkaç saattte ya da birkaç günde geçer. Geçici yenidoğan taşipnesi sezaryenle doğmuş olmak, annenin diyabetli olması veya sigara içiyor olması, düşük doğum ağırlığı gibi bazı risk faktörlerinin varlığı durumunda artış gösterir. Geçici taşipne sorunu yaşayan bebeklerdeki solunum hızı dakikada 60’ı geçebilir. Akciğer filminin çekilmesi, bazı kan tahlillerinin yapılması veya kandaki gazların ölçülmesiyle tanı konulmakta, durumun ciddiyetine uygun bir tedavi yöntemine geçilmektedir.

Taşipne Veya Takipneyi Tetikleyen Nedir?

Hiperventilasyonla karıştırılmaması gereken takipne akciğerlerdeki karbondioksitin olması gerekenden daha fazla birikmesiyle tetiklenmektedir. Kanda biriken karbondioksit kan pH’ının da düşmesine sebep olur. Reseptörler tarafından algılanan bu değişiklikler beyni uyarmakta ve karbondioksitin dışarı atılabilmesi için dakikadaki soluk alış verişi sayısı yükseltilmektedir.

Taşipne Hangi Hastalıklarda Görülebilir?

Bazı kronik ve akut hastalıklar sırasında taşipne görülebilmektedir. Astım, akciğer enfeksiyonları, obezite, anksiyete ile ilgili bozukluk bu hastalıklar arasındadır. Boğulmalar, akciğer embolileri, sıcak çarpmaları ve kalp yetmezliklerinde de takipne gelişebilir. Takipne (tachypne) veya taşipnede solunumun hızlanması gözle görülebilecek düzeydedir. Takipne yaşayan hastalarda baş dönmesi, cildin, dudakların morarması ya da mavi-gri renk alması, göğüste ağrı, ateş gibi belirtiler de görülebilmektedir.  Hastalara görüntüleme yöntemlerinden biriyle ya da kan testleriyle tanı konularak en kısa sürede tedaviye geçilmelidir. Tedavi sorunun sebebine göre değişecektir. Akciğer enfeksiyonları nedeniyle takipne gelişmişse antibiyotik verilecek ya da sadece oksijen maskesi sorunun kontrol altına alınmasına yetecektir.

 

Bir önceki yazımız olan Kalsiyum Yüksekliği Neden Olur ve Nasıl Düşürülür? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 1284 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status