Toksoplazma – Toksoplazma Evreleri

Paylaş
 

Toksoplazma Gondii adında bir parazitin vücuda girmesi sonucu oluşan bir hastalıktır. Bazı hayvanlarda bulunan bu parazit az pişirilmiş etlerin yenmesi sonucu insan vücuduna alınır. Bunların dışında insana bulaşma çeşitleri de vardır. Toksoplazmaya neden olan bu parazit tek hücrelidir.

Toksoplazma Hastalık Nasıl Bulaşır?

Az pişirilmiş etlerin yenmesi, kedi dışkısı, çiğ süt ve çiğ yumurta içilmesi yolu ile geçer. Elbette bu yollarla insana bu parazitin geçebilmesi için ara konak denilen bu hayvanlarda toksoplazmaya neden olan parazitin bulunuyor olması gerekir. Dolayısı ile her et, süt yumurta yendiğinde bu hastalık elbette oluşmaz. Sütü içilen, yumurtası ve eti yenilen hayvanın bu paraziti mutlak taşıyor olması gerekir.

Bu parazite sahip bir insanın kanı kullanıldığında da parazit vücuda alınmış olunur.

Toprakla eller temas ettiğinde ve sonra elleri yıkanmadan ağıza getirildiğinde bulaşma olasılığı çok yüksektir.

İyi yıkanmamış sebze ve meyveler yolu ile bulaşır.

Toksoplazma Hastalığın Evreleri Nelerdir?

Parazit ara konakta hızlı bir şekilde çoğalır. Daha sonra içinde bulunduğu hücreyi patlatarak öldürür ve enfeksiyona yol açar. Ağır enfeksiyonel durumlarda yaşamsal değeri olan beyin, karaciğer ve akciğer gibi organlarda nekrotik alanlar meydana gelir. Yüksek ateş görülür ve lenf yumrularında şişkinlikler meydana gelir. Artık akut toksoplazmozis devresine geçilmiş demektir. Ve böylece klinik vaka oluşmuş demektir. Bazı durumlarda bu evrede klinik vaka oluşmayabilir.

Kist evresinde ise parazitler kistozoit formunda kistin içinde bulunurlar. Bu formda iken çoğalma yavaş seyreder. Hücreleri tahrip etmeyip kist içerisinde olan parazitler zararlı durum oluşturmazlar. Bir klinik belirti söz konusu değildir. Bu dönem kronik toksopalzma olarak adlandırılır.

Toksoplazma Türkiye’de Çok Yaygın Mıdır?

Ülkemizde fazlası ile yaygın görülen bir hastalıktır. Toprakla çok haşırneşir olan, el yıkama alışkanlığı çok az olan, kirli elleri ağıza getirme olasılığı fazla olan bir toplum olduğumuzdan oldukça sık rastlanan hastalıklar arasındadır.

En çok kedilerden bulaşan bir hastalıktır ve aslında neredeyse bu hastalığın başlıca nedeni olarak kediler gösterilir. Enfekte olmuş kedi dışkısının bulaştığı her yerde bu bakteri bulunmaktadır. Bir şekilde bu dışkıya temas edilmesi, dışkının bir yiyeceğe temas etmesi durumunda ve bu bakteri bulaşmış meyve ve sebzelerin yıkanmadan yenmesi ya da bakteri bulaşmış bu yiyeceklere temas eden ellerin ağıza getirilmesi sonucunda bakteri bedene girmiş olur.

Kedi tüyünden herhangi bir bulaşma söz konusu değildir. Kedi bu bakteriyi taşıyor olsa bile böyle bir şey söz konusu değildir. Ama dışkısında bu bakteriyi barındıran bir kedi bir şekilde dışkıya temas eder ya da dışkının bulaştığı her hangi bir yere temas eder ise elbette bakteri kedinin tüyüne de bulaşır. Ellerle sevilen kedilerden bakteri ellere bulaşır ve daha sonra yıkanmayan bu eller ağıza getirilir ve zor bir olasılık yola da olsa bu şekilde bakteri vücuda alınır.

Toksoplazma Belirtileri Nelerdir?

Daha önce bu paraziti almış ve kullanılan ilaç sonucunda bir bağışıklık oluşmuş gebe kadınlarda sıkıntılı bir durum oluşmaz. Yani parazitlerden etkilenme durumu oluşmaz.

Daha önce parazitle karşılaşmamış bir kadın gebelik döneminde parazitle karşılaşırsa ve enfeksiyon oluşursa bazı zor süreçler oluşabilir. Hamilelik döneminin ilk evrelerinde enfeksiyona kapılan bir anne adayının taşıdığı çocuğa da bu bakteri bulaşır. Enfeksiyon durumu hamileliğin ne kadar erken evresinde olursa bebek o derece hastalıktan olumsuz etkilenir. Fetüsün ölümü, anomali oluşumu gibi değişik sonuçlar doğabilir. Hamileliğin ortalarında ve daha sonrasında parazit kapılmış ise ölüm oranı azalır. Ama doğan çocuk parazitle birlikte doğar.

Fakat erken dönemde bebeğe geçen parazit çok ciddi durumlara yol açar. Kırmızı döküntülü deri, sarılık, kafanın normalden dolayı büyük (hidrosefali) olması, ya da kafanın çok küçük (mikrosefali) olması gibi durumlar oluşur. Bu şekilde doğan çocuklar büyük olasılıkla yaşamlarını uzun süre sürdüremezler. Yaşayan bebeklerde ise zekâda gerilik, beyin felci, göz bozuklukları ve sağırlık oluşur ve bunların hepsinin bir bebekte oluşma ihtimali de çok yüksektir.

Fakat toplumda en sık görülen vakalar ise lenfoadenopati klinik formudur. Bitkinlik, halsizlik, lenf yumrularında uzun süreli şişkinlik, ateş, boğaz ağrısı ve depresyon sık görülen belirtilerdir. Bunların dışında ekzamtenli form, serebrospinal form ve oftalmik formları da vardır. Bu vakalar çok nadir oluşur ama ölüm riski barındıran vakalardır.

Toksoplazma Tanısı ve Tedavisi Nasıldır?

Serolojik testler ve doku testleri ile kolayca teşhisi koyulur.

6 hafta süren kombine bir ilaç tedavisi sonucunda hastalık ortadan kaldırılır. Hamilelerde ise hastalık teşhis edildikten sonra doz oranı iyi ayarlanmak şartı ile hamilelik sonuna kadar sadece tek ilaç tedavisi uygulanır. Hiçbir yan etkisi olmayan ve bebeğe de zarar vermeyen bir ilaçtır. Bu ve diğer ilaç tedavileri aslında hastalığı vücuttan atmaz. Sadece bir bağışıklık sistemi kazandırır ve parazitin hastalık oluşturacak ve vücuda zarar verecek etkisi ortadan kaldırılır. Ve bakterinin çocuğa geçmesi önlenir. Parazit yok edilmiyor daha doğrusu yok edilemiyor. Bu ilaçlar parazitin zarar verici etkisini ortadan kaldırıyor ve bir bağışıklık oluşturuyor.

Bağışıklık sistemi gelişmiş yani bu hastalığa bir kez yakalanmış ve ilaç tedavisi alarak bağışıklık oluşturmuş kişilerin tekrar bu hastalığa yakalandığı henüz görülmemiştir. Parazit vücutlarında olsa bile tekrar hastalığın nüksetme riski yoktur.

Bir önceki yazımız olan Çölyak Hastalığı başlıklı makalemizde çölyak hastalığı belirtileri, çölyak hastalığı diyeti ve çölyak hastalığı tedavisi hakkında bilgiler verilmektedir.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 450 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status