Üre Nedir? Düşüklüğü ve Yüksekliği Ne Anlama Gelir

Üre Nedir
Paylaş
 

Üre Nedir?

Proteinli besinler sindirildikten sonra aminoasitlere dönüşüp hücrelere girer ve solunum reaksiyonlarında kullanılır.  Aminoasitlerin yıkımı sonucunda oluşan artık maddelerden biri amonyaktır. Ancak amonyak çok zehirli bir ara ürün olduğundan karaciğerde üreye çevrilir. Kanda bulunan üre de böbreklere giderek süzülür ve vücuttan dışarı atılır. Ürenin dışarı atılmasında sorun olduğunda kandaki üre miktarı artacaktır. Ürenin yüksekliği gibi düşüklüğü de gözlenebilir. Her iki durumda da protein metabolizmasında aksaklıklar olduğu anlaşılmalıdır. Şüpheli durumlarda hastalara teşhis koyabilmek veya teşhisi doğrulamak amacıyla kanda üre miktarını gösteren testler yapılmaktadır.

Üre Nedir

Üre Nedir

Kandaki Üre Seviyesi Ne Kadar Olmalı?

Tüm sistemleri iyi çalışan, metabolizmasında herhangi bir aksaklık olmayan kişilerin kanında ürenin normal seviyesi 10- 16 mg/dl arasında olmalıdır. Üre seviyesi 5 mg/dl’den daha aşağıda ise ya da 50 mg/dl’den daha yukarıdaysa altta yatan sebep araştırılmalıdır. Kişiden kişiye, beslenme ve egzersiz gibi etkenlerden dolayı normal değerler fark gösterecektir.

Üre Yüksekliği

Üre Yüksekliği

Üre Yüksekliği

Vücuda alınan protein gereğinden çok yıkıma uğratılmışsa, böbreklerden dışarı atılamamışsa üre seviyesi yükselecektir. Hamilelikte veya dukan diyeti yaparken gibi proteinli besinlerin fazla alınması, aşırı kas yıkımları, aşırı egzersiz yapılması, uzun bir süre aç ve susuz kalmış olmak,  uyuşturucu kullanmak gibi durumlarda kandaki ve idrardaki üre miktarı artmaktadır. Böbrek yetmezliklerinde de ürenin süzülmesinde sorun olabileceği için üre seviyesi artabilmektedir.

Fazla protein tüketmek başlı başına üre yükselmesinden sorumludur.  Bu durumda karaciğerin alınan proteinleri yıkım hızı ile böbreklerin süzüp temizleme hızı arasında farklar doğacak ve böbrek süzme görevini tam yapamayacaktır. Vücut geliştirme amaçlı protein takviyeleri kullanan kişilerin kanında üre fazlalığı görülmesinin sebebi de budur. Uzun süre susuz kalan kişilerin kanının ve idrarının hacmi azalmaktadır. Bu sebeple kandaki toplam üre değişmemiş olsa da yapılan testlerde birim hacimdeki üre seviyesi yüksek görülecektir. Sindirim sisteminin proteinleri sindirme işlevinde sorunlar olduğunda da üre ortaya çıkmakta ve bakterilerin aktivitesiyle amonyağa çevrilecektir. Amonyak karaciğer tarafından üreye dönüştürülür ve fazladan çalışmak zorunda kalır.

Üremi (Üre yüksekliği)’nin Belirtileri

İlk olarak görülen belirtiler kaslardaki zayıflık, halsizliktir ve baş ağrısıdır. Dilleri paslı ve kuru olan hastaların nefesi amonyak kokmaktadır, derileri kirli sarı bir renkte olup soluk görünmekte ve kaşınmaktadır.  İştahsızlık belirtilerine mide bulantıları ve kusmalar da eşlik edebilir. Hastalar gündüz dalgın bir vaziyette olup geceleri de uyuyamamaktadır. Hastalarda anlamsız bir hırçınlık, saldırganlık, ileri evrelerde bir türlü durdurulamayan hıçkırıklar, solunumun düzensizleşmesi gibi hallere rastlanabilmektedir. Üremi yani üre fazlalığına kalp yetmezliği ve zatürre de ortaya çıkabilmektedir.

Üre Düşüklüğü

Üre Düşüklüğü

Üre Düşüklüğü

Ürenin kanda düşük olmasına az rastlanmaktadır. Düşük üre seviyesi yeterli protein alınmadığını ya da alınsa da yeterince sindirilemediğini,  laktoz intoleransı ya da farklı gıdalara karşı intolerans olduğunu, proteinin vücutta tam olarak işlenmediğini, pankreasta sorun olabileceğini gösterir. Anabolik steroid, antibiyotik gibi bazı ilaçların sürekli kullanılmış olması, karaciğerdeki siroz gazı hastalıklar ve aşırı su tüketimi de ürenin idrarda az görülmesinin bir başka sebebidir. Şeker hastalığı, ishal, tüberküloz, kistik fibroz, pernisiyöz anemi, Crohn hastalığı gibi hastalıkların varlığında da üre seviyesi düşük olabilmektedir.

Ürenin yüksek ya da düşük olması teşhis ve tedavi gerektirir. Dâhiliye doktorları üreyi düşürmek ya da yükseltmek için ilaçlar verecek ya da bazı önerilerde bulunacaktır.

 

Bir önceki yazımız olan Karaciğer Enzimleri, Ast ve Alt Değerleri Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 4078 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status