Zatürre (Pnömoni) Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Paylaş
 

Zatürre ya da diğer adıyla pnömoni akciğerin iltihaplanmasıdır. Bakterilerin, mantarlar, parazitler ve virüslerin neden olduğu bu akciğer hastalığının bazı türlerinin sağlıklı kişilere bulaşma riski bulunmaktadır. Ağız boşluğu, boğaz, sindirim kanalındaki mikroplar akciğere ulaşırsa pnömoni gelişebilir. Savunma sistemi iyi çalışanlarda var olan mikroplar hastalığa yol açmazken savunma sistemi zayıf olanlar pnömoniye yakalanabilir. Zatürrede akciğerdeki alveoller yangılıdır ve içleri sıvı doludur. Hastalık yaşlılarda ve küçük bebeklerde öldürücü olabilmektedir.  Çoğu vaka iyileşse de hastaların % 5 kadarı hastalığı yenememektedir.

Zatürrenin Nedenleri

Pnömoniye neden olan mikroorganizmalar solunum yoluna girdikten sonra alveollere ulaşır ve yerleşerek çoğalır. Bakteri kaynaklı pnömoninin sebebi streptokok bakterileridir. KOAH ( Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) ve alkolik olan kişiler genellikle bakteri kaynaklı pnömoniye yakalanır. Pnömoni ya da zatürre Legionella pneumophila türü bir bakterinin oluşturduğu lejyoner hastalığının bir yansıması olarak da gelişebilir. Bakteriler dışında rinovirüs, adenovirüs, grip (influenza) virüsü gibi bazı bazı virüsler de zatürre sebebidir. Fungal (mantar) kökenli ve hastane enfeksiyonu kökenli pnömonilerle de karşılaşılmaktadır.  Tularemi, şarbon ve veba hastalıkları nadiren de olsa pnömoniye sebep olabilir.

Pnömoni  (Zatürre) Belirtileri

Bakteri kökenli zatürreye ait belirti ve semptomlar virüslerin neden olduğu zatürrelere göre daha erken ortaya çıkar. Çoğu kişide zatürre belirtileri grip ve soğuk algınlığı gibidir. Bu belirtilerin ardından ateş yükselmesi, titreme, öksürük ve balgam çıkarılması başlar. Diğer yaygın görülen belirtiler aşağıdadır.

*Nefes darlığı ya da nefes alış verişinin hızlanması

*Derin nefes alma sırasında göğüs ağrısı

*Kas ağrıları

*Bitkinlik, yorgunluk

*Kalp atışlarının hızlanması

*Terleme

*Bulantı, kusma, ishal

*Baş ağrısı

*Siyanoz

*Kafa karışıklığı ( konfüzyon)

*Delirium ( bilinç kaybı)

Zatürre Tanısı ve Tedavi Şekli

Alkol ve sigara kullananların, KOAH, astım, amfizem, Aids ya da HIV gibi hastalıkları olanların, 65 yaş üstü yaşlılar ve 1 yaş altı bebeklerin, bağışıklık sistemi zayıf olanların, reflü ilacı kullananların, beslenmesi yetersiz olanların, bazı kimyasal maddelerle ya da kirleticilerle karşılaşanların zatürreye yakalanma riski yüksektir. Erken ya da geç belirtilerin varlığında doktora gidilmesi zorunludur. Gecikme olmadan tedaviye başlanması hayat kurtarıcıdır. Doktorun muayenesi, stetoskopla akciğerleri dinlemek ve akciğer röntgeni tanı için yeterlidir. Gerekli durum ve kişilerde balgam ve kan tahlilleri de yapılır.

Zatürre tedavisi hastalık etkeninin türüne, hastalık belirtilerine ve ortaya çıkan semptomlara bağlıdır. Bakteri nedenli pnömoni için antibiyotik kullanılırken virüs kaynaklı olanlar bol sıvı alınması ve hastanın iyi dinlenmesi biçiminde tedavi edilir. Fungal yani mantar kaynaklı pnömonilerin tedavisi ise antifungal ilaçlarla yapılır. Belirtiler şiddetliyse, hastanın bağışıklık sistemi çok zayıfsa hastaneye yatırılarak damar içine verilen antibiyotiklerle tedavi edilir.

Zatürre Önlenebilir Mi?

Zatürreye yakalanmamak için kullanılabilen iki tür aşı mevcuttur. Yüksek risk altında olanlara uygulanan, kısmen koruyan ve kas içine yapılan pnömoni aşısı 5 yılda arayla tekrarlanır. Ellerin sık yıkanması, sigara içiliyorsa bırakılması ya da sigara içilen yerde kalınmaması, iyi beslenilmesi,  zatürre hastalarından öksürükle çıkan ve etrafa yayılan partiküllerden, kullandıkları kaşık, çatal, bardak, mendil gibi eşyalardan, çıkardığı balgamından uzak kalınması alınabilecek önlemlerdir. Zatürreye neden olan etkeni alan herkes zatürreye yakalanmaz, bazı kişiler sadece hafif üst solunum yolu enfeksiyonu geçirir. Yine de her ihtimale karşı gereken tüm önlemler alınmalıdır. Kişiler hijyenik bir ortamda yaşama, doğru beslenme, egzersiz yapma, stresten kaçınma, grip salgınlarında kalabalık ortamlarda kalmama ya da maske kullanma yoluyla da pnömoniden korunabilir. Ağır grip vakaları zatürreye dönüşebildiğinden risk grubunda olan kişiler gribe karşı her yıl aşılanmalıdır.

 

Bir önceki yazımız olan Hepatit C Nedir, Belirtileri, Aşısı ve Tedavisi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sorularınızı Yorum Bölümünden Sorabilirsiniz ...
Bu yazı 203 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

DMCA.com Protection Status